ฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียของสารสกัดจากเปลือกมังคุดและไพลต่อเชื้อก่อสิว Cutibacterium acnes

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

อภิวิชญ์ คูสิริ, สิริศักดิ์ หมาดทิ้ง, รชต วงใหญ่

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กัลย์ชิญาภัท อริยะเชาว์กุล, กัมปนาท ฉายจรัส

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนลือคำหาญวารินชำราบ

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

สิว (acne) คือ การอักเสบของหน่วยรูขนและต่อมไขมัน (pilosebaceous unit) มีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดสิว เช่น ปัจจัยทางด้านอาหาร พฤติกรรม ฮอร์โมน และการเพิ่มจำนวนของแบคทีเรีย Cutibacterium acnes ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่อยู่ในต่อมไขมัน การรักษาสิวโดยทั่วไปจะใช้ยาปฏิชีวนะทั้งชนิดทาภายนอกและรับประทาน แต่อย่างไรก็ตามมีรายงานผลข้างเคียงของการใช้ยา และการดื้อยาของแบคทีเรีย

พืชเป็นแหล่งสารเคมีจากพืช (phytochemical) ซึ่งมีฤทธิ์ทางชีวภาพที่น่าสนใจ เนื่องจากความหลากหลายเชิงโครงสร้างโมเลกุลและสามารถนำไปพัฒนาเป็นยาที่มีประสิทธิภาพสำหรับรักษาโรคต่าง ๆ ได้ มังคุด (Garcinia mangostana Linn.) และไพล (Zingiber cassumunar Roxb.) จัดเป็นพืชสมุนไพรไทยที่น่าสนใจ เนื่องจากมีรายงานการศึกษาฤทธิ์ทางชีวภาพต้านเชื้อแบคทีเรียได้หลายสายพันธุ์ สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในมังคุดเป็นสารกลุ่มแซนโทน (xanthones) ซึ่งมีสารอนุพันธ์องค์ประกอบหลักคือ สารแอลฟาแมงโกสทิน (-mangostin) ที่สามารถแสดงฤทธิ์ทางชีวภาพได้หลากหลาย ได้แก่ ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) ฤทธิ์ต้านการอักเสบ (anti-inflammatory) ฤทธิ์ต้านมะเร็ง (anticancer) และฤทธิ์ต้านจุลินทรีย์ (antimicrobial activities) เป็นต้น ในขณะที่ไพลมักจะนำน้ำมันระเหย (essential oil) ที่มีการแสดงฤทธิ์ทางชีวภาพ ได้แก่ ฤทธิ์ต้านการอักเสบ ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ฤทธิ์ต้านภูมิแพ้ (anti-allergic) และฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย เป็นต้น

ดังนั้นการศึกษาในครั้งนี้ผู้วิจัยจึงมีความสนใจศึกษาค้นคว้าฤทธิ์ทางชีวภาพของสารสกัดจากมังคุดและไพลต่อการต้านเชื้อแบคทีเรีย C. acnes ซึ่งเป็นสาเหตุการอักเสบของสิว เพื่อยกระดับและเพิ่มมูลค่าของพืชเศรษฐกิจและพืชสมุนไพรไทยที่สามารถนำมาใช้เป็นแหล่งของสารเคมีซึ่งมีคุณสมบัติที่ทางชีวภาพน่าสนใจที่มีผลข้างเคียงต่ำและปลอดภัยสูง เนื่องจากเป็นสารที่ถูกพัฒนามาจากสารผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ