การศึกษาอุณหภูมิน้ำที่มีผลต่อการพองตัวของเมล็ดแมงลัก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

อรนันท์ เชื้อชาติ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ทัศน์ปองคุณ ดาราจร, พิมพ์ชนก พิมพ์ทนต์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

แมงลัก (Ocimum basilicum L.) เป็นไม้ล้มลุกพื้นเมืองของไทย ใช้เป็นพืชสมุนไพรใน

หลาย ๆ ประเทศในแถบเอเชีย รวมทั้งประเทศไทยด้วย เมล็ดแมงลักเมื่อแช่ในน้ำจะเกิดเป็นเมือก มีลักษณะหนาและโปร่งแสงห่อหุ้มเมล็ดในไว้ และแหล่งของใยอาหาร จึงนิยมนำมารับประทานเป็นของหวาน แต่ข้อควรระวังในการรับประทานเมล็ดแมงลัก คือ ต้องรับประทานเมล็ดแมงลักที่พองตัวเต็มที่ มิเช่นนั้น อาจเป็นสาเหตุของการเกิดอาการท้องผูก และท้องอืดได้ โครงงานวิทยาศาสตร์เรื่องศึกษาการศึกษาอุณหภูมิน้ำที่มีผลต่อการพองตัวของเมล็ดแมงลัก มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตราการดูดน้ำของเมล็ดแมงลัก ความสามารถในการอุ้มน้ำ (Water Holding Capacity (WHC)) และศึกษาอุณหภูมิน้ำที่มีผลต่อการพองตัวของเมล็ดแมงลัก เพื่อให้ทราบถึงการดูดน้ำของเมล็ดแมงลักเมื่อแช่ในน้ำอุณหภูมิต่าง ๆ และเพื่อประยุกต์ใช้ในการเตรียมเมล็ดแมงลัก ให้การบริโภคเกิดประโยชน์สูงสุด ทดลองโดยแช่เมล็ดแมงลักจำนวน 4 กรัม ในน้ำกลั่น 200 มิลลิลิตร เป็นเวลา 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 20, 30, 60, 90, 150 และ 210 นาที แล้วจึงกรองเมล็ดแมงลักด้วยกระชอนเป็นเวลา 1 นาที วัดปริมาตรน้ำคงเหลือ และน้ำหนักเปียกเมล็ดแมงลักหลังแช่น้ำ นำผลที่ได้ไปคำนวณความสามารถในการอุ้มน้ำ (Water Holding Capacity (WHC)) และทดลองแช่ในน้ำที่มีอุณหภูมิ 10±2°C 40±2°C และ70±2°C นำผลการทดลองที่ได้ไปวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ ได้ผลการทดลองว่า อัตราการดูดน้ำของเมล็ดแมงลักสูงในช่วงแรก (1-10 นาที) หลังจากนั้นเมล็ดแมงลักจะมีอัตราการดูดน้ำเพิ่มขึ้นอย่างช้า ๆ จนเกือบคงที่ ซึ่งสัมพันธ์กับความสามารถในการอุ้มน้ำของเมล็ดแมงลักที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วง

แรก หลังจากนั้นความสามารถในการอุ้มน้ำของเมล็ดแมงลัก จะเพิ่มขึ้นช้า ๆ จนเกือบคงที่ และอุณหภูมิของน้ำที่แช่เมล็ดแมงลัก มีผลต่ออัตราการดูดน้ำ และความสามารถในการอุ้มน้ำของเมล็ดแมงลัก โดยในน้ำอุณหภูมิ 70°C อัตราการดูดน้ำ และความสามารถในการอุ้มน้ำของเมล็ดแมงลักสูงกว่าในน้ำอุณหภูมิ 10°C และ 40°C แต่เมื่อแช่ในน้ำอุณหภูมิ 70°C เป็นระยะเวลา 30 นาที ความสามารถในการอุ้มน้ำของเมล็ดแมงลักมีแนวโน้มลดลง เนื่องจากพบว่าความร้อนทำให้เมือกที่เกิดขึ้น หลุดออกจากเมล็ดแมงลัก และความสามารถในการอุ้มน้ำลดลง