การศึกษาความเป็น golden ratio ของลายผ้าซิ่นเพื่อใช้ในการออกแบบลายผ้า

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

กนกพล วันลา, สรวัชญ์ อุทัศ, จิรายุ ไชยมงคล

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ศรายุทธ วิริยะคุณานันท์, รุ่งทิวา บุญมาโตน

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ผ้าซิ่นเป็นผ้าที่นิยมของชนชาติไทย จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์มีการสวมใส่ผ้าซิ่นมาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 18 จนถึงปัจจุบัน ลายผ้าซิ่นจึงเป็นผลผลิตทางภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ ผู้จัดทำมีความสนใจในการพัฒนาลายผ้าซิ่น โดยในขั้นแรกผู้จัดทำพิจารณาความเกี่ยวข้องลายผ้าซิ่นกับความสวยงามตามธรรมชาติ ซึ่งความสวยงามในมุมมองมนุษย์มีความเกี่ยวข้องกับ Golden Ratio หรือภาษาไทยเรียกว่าสัดส่วนทองคำ ซึ่งถูกนิยามโดยยุคลิดไว้เมื่อ 300 ปีก่อนคริสตกาล เพื่อเปลี่ยนความสวยงามของสิ่งต่างๆ ให้เป็นตัวเลขและอัตราส่วน โดยสัดส่วนทองคำมีค่าประมาณ 1 : 1.618

โชคดี ศรีสมบัติ (2559) ได้ศึกษาสัดส่วนทองคำที่สอดคล้องกับสถาปัตยกรรมไทยร่วมสมัย พบว่าสถาปัตยกรรมไทยมีอัตราส่วนเฉลี่ยอยู่ที่ 1:1.75 หรือ 4:7

โครงงานเรื่องการศึกษาความเป็น Golden Ratio ของลายผ้าซิ่นเพื่อใช้ในการออกแบบลายผ้าซิ่น มีวัตถุประสงค์ในการหาความเชื่อมโยงระหว่างลายผ้าซิ่นกับ Golden Ratio และความสัมพันธ์กับลักษณะทางเรขาคณิตแบบอื่น เพื่อนำมาใช้ในการพัฒนาลายผ้าซิ่น โดยเฉพาะผ้าซิ่นที่ผลิตในเขตพื้นที่ภาคเหนือตอนบน (เขตจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน แพร่ น่าน อุตรดิตถ์ แม่ฮ่องสอน) โดยคำนึงถึงการใช้วัสดุที่คุ้มค่าเพื่อลดต้นทุนในการทำผ้าซิ่น และนำไปต่อยอดในการออกแบบที่เป็นรูปแบบ 3 มิติ เพื่อส่งเสริมอุตสาหกรรมผ้าซิ่นไทย