แผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้ำ
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
จิรัชยา ภาพติ๊บ, รชพร หาคำจารย์
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
เพื่อนจิต สิงห์เผ่น, สุกัญญา จันทรัตน์
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ที่มาและความสำคัญ อาการฟกช้ำ เป็นภาวะที่เกิดข้นได้กับส่วนต่างๆของร่างกายเมื่อถูกกระแก หรือถูกชน หรือถูกต่อย ทาให้เลือดออกในชั้นใต้ผิวหนังมากน้อยต่างกัน ขึ้นอยู่กับความแรงที่มากระทบ สาหรับผู้สูงอายุแม้แรงกระทบมีมามากเนื่องจากเนื้อเยื่อและเส้นเลือดใน ร่างกยค่อนข้างเปราะบาง จึงเกิดการฟกช้าได้ง่าย และอาจมีเลือดเป็นจ้ำ ๆ ห้อเลือดทั่วไปตามร่างกาย หรือในบางรายที่หลังถูก กระแทกและไม่ได้รับการรักษาเบื้องต้นอย่างถูกวิธี อาจทาให้การฟกช้ำของหลังมีมากได้ (โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย) โดยวิธีการบรรเทาอาการฟกช้ำคือ ใน 48 ชั่วโมงแรก ประคบเย็นด้วยน้าเย็นหรือน้าแข็ง วันละ 2–3 ครั้ง ครั้งละประมาณ 15- 30 นาที และ หลัง 48 ชั่วโมง ประคบร้อน ละ 2-3 ครั้ง ครั้งละ 15 นาที อาการฟกช้ำจึงจะค่อย ๆ ดีขึ้นและหายภายใน 10-14 วัน ในกรณีที่ยังไม่หายและมีอาการหลงเหลืออยู่ หรือบางครั้งฟกช้ำมาก ๆ จนมีเลือดที่ออกมาใต้ผิวหนังสะสมอยู่โดยที่ร่างกายไม่ สามารถดูดซึมกลับได้หมด ในกรณีนี้จาเป็นต้องไปพบแพทย์เพื่อการตรวจรักษาและเอาเลือดที่คั่งค้างอยู่ออก (โรงพยาบาล จุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย)นอกจากวิธีการบรรเทาอาการฟกช้ำที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ยังสามารถบรรเทาอาการฟกช้ำด้วย สมุนไพร ได้แก่ ใบพลับพลึง ใบขิง ใบรางจืด ไพล ฯลฯ นอกจากนี้ความเย็นสามารถช่วยให้เส้นเลือดหดตัว ทาให้เลือดออกน้อยลง ช่วยบรรเทาอาการปวดบวมและอาการฟกช้ำอีกด้วย (โรงพยาบาลขอนแก่นราม) โดยสมุนไพรที่สามารถให้ความเย็นได้ ได้แก่ เก๋ากี้ หล่อฮังก้วย สมอไทย เทียนเกล็ดหอย ฯลฯ
จากอาการและผลกระทบของการฟกช้ำข้างต้น ผู้ทาโครงงานจึงวิเคราะห์การนา ผงถ่าน เมือกว่านหางจระเข้ และ ใบ บัวบก มานามาทาเป็นแผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้ำที่สามารถระบายความร้อนและให้ความเย็นได้ โดยผงถ่าน มีสรรพคุณช่วยฆ่า เชื้อและกาจัดแบคทีเรียที่อยู่รอบ ๆ แผล ทาให้แผลหายเร็วขึ้น นอกจากนี้ชาโคลยังช่วยลดการบวมและลดการฟกช้า (MedentThailand) เมือกว่านหางจระเข้ มีสรรพคุณช่วยลดการอักเสบทาเป็นประจาบริเวณรอยฟกช้ำ ไม่ต้องล้างออกก็จะช่วยให้รอย ฟกช้ำจางลง และ ใบบัวบก มีสรรพคุณกระตุ้นการสร้างคลอลาเจน ที่จะเกี่ยวข้องในกระบวนการสมานแผลของร่างกาย ที่จะมีการ สร้างคลอลาเจน เนื้อเยื่อ และเส้นเลือดต่าง ๆ ขึ้นมาทดแทนส่วนที่ขาดหายไป (THAI HERBAL PRODUCTS)
วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการสลายตัวของเลือดในจุดที่มีเลือดคลั่งจากแผ่นแปะที่มีผงถ่าน ว่านหางจระเข้และผงใบบัวบก เป็น ส่วนประกอบ
วิธีการทดลอง
โครงงานนี้ได้เลือกใช้ผงถ่านเป็นสาระสาคัญในการเตรียมแผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้ำ ร่วมกับการเติมเมือกว่านหาง จระเข้และผงใบบัวบก โดยศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมของสารชนิดต่าง ๆ ดังในตาราง1
แผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้ำได้เตรียมจากการนาแผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้ำสูตรต่าง ๆ ปริมาณ 20 กรัม มาผ่าน ขั้นตอนการอัดขึ้นรูปเป็นแผ่นบาง ๆ โดยแต่ละสูตรมีวิธีการเตรียมดังต่อไปนี้
สูตร N1 แผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้ำ ชั่งผงถ่าน 10 กรัม ชั่งเมือกว่านหางจระเข้ 5 กรัม และ ชั่งผงใบบัวบก 5 กรัม นาไปผสมให้เข้ากันเป็นเนื้อเดียวกัน จะได้สารขุ่นมีลักษณะเป็นก้อน นามาอัดขึ้นรูปเป็นแผ่นบาง ๆ จะได้แผ่นแปะบรรเทาอาการ ฟกช้ำสูตร N1
สูตร N2-N9 แผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้าที่ประกอบด้วยเมือกว่านหางจระเข้และผงใบบัวบกในอัตราส่วนต่าง ๆ มา ผสมลงในแผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้าตามอัตราส่วนต่าง ๆ ตามตาราง1 นำไปผสมให้เข้ากันเป็นเนื้อเดียวกัน
การศึกษาประสิทธิภาพของแผ่นแปะบรรเทาอาการฟกช้ำ ประสิทธิภพของแผ่นแปะในการเก็บอุณหภูมิ ทาได้โดยเตรียม แผ่นแปะร้อนด้วยวิธีการต่าง ๆ และติดตามการเปลี่ยนแปลงอุณภูมิ ณ เวลาต่าง ๆ ด้วยเครื่องวัดอุณภูมิแบบอินฟราเรด รายงาน ค่าเฉลี่ยของเวลาที่แผ่นแปะสามารถเก็บอุณหภูมิให้อยู่ในช่วงการบำบัดคือ ณ เวลาที่แผ่นแปะสามารถรักษาอุณหภูมิได้ไม่ต่ำกว่า 40 องศาเซลเซียส โดยเปรียบเทียบประสิทธิภาพระหว่างแผ่นแปะผงถ่านกับแผ่นแปะมาตรฐานที่จำหน่ายในเชิงพาณิชย์ เกรดทาง การแพทย์ ขนาด 12.0x10.5 ซม. (ผลิตจากบริษัทกอคเคนเนอร์ จำกัด ประเทศเยอรมนี) ทำการทดลองอย่างละ 3 ชุดทั้ง 2 ผลิตภัณฑ์ (แผ่นแปะผงถ่าน vs แผ่นแปะมาตรฐาน) โดยทดลอง ณ ภาวะเดียวกัน และรายงานเป็นค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่าง 2 ผลิตภัณฑด์ ด้วย inds-pendent t-test โดยใช้โปรแกรมวิเคราะห์ทางสถิติ SPSS version 25.0 (ภัทิรา สุขทนารักษ์ และเบญทิวา สุรศาสตร์พิศาล)