การพัฒนาเฉดสีและคุณภาพของปีกแมลงทับเพื่อใช้ในการทำเครื่องประดับไทยด้วยการแช่สารละลายก่อนการเก็บรักษา

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

จิราภร ไพรสันเทียะ, ระติรส มหาทรัพย์ไพบูลย์, กัลยาณี ธรรมธิ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

เกียรติศักดิ์ อินราษฎร, สุธิพงษ์ ใจแก้ว

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เครื่องประดับจากปีกแมลงทับเป็นหัตถกรรมที่มีมูลค่าแสดงถึงภูมิปัญญาของคนไทย ทั้งนี้เฉดสีและคุณภาพของปีกมีผลต่อการสร้างสรรค์ผลงานและมูลค่าของเครื่องประดับ โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการแช่สารละลายก่อนการเก็บรักษาต่อเฉดสีและคุณภาพของปีกแมลงทับเพื่อใช้ในการทำเครื่องประดับ โดยศึกษาผลของการแช่สารละลายก่อนการเก็บรักษาต่อเฉดสีและคุณภาพของปีกแมลงทับ โดยนำปีกแมลงทับแช่ในสารละลายชนิดต่างๆ ได้แก่ กรดไฮโดรคลอลิก กรดอะซิติก น้ำเกลือ โซเดียมไบคาร์บอเนต และโซเดียม ไฮดรอกไซด์ โดยใช้สารละลายความเข้มข้น 0.5 M เป็นเวลา 30 นาที พบว่าการแช่สารละลายกรดจะทำให้ปีกแมลงทับมีเหลือบสีเหลืองทอง (ค่าการวัดสีแสดงในรูป b* เพิ่มขึ้นสูงกว่าชุดควบคุม) ส่วนน้ำเกลือซึ่งเป็นกลางจะให้เหลือบสีเขียวอมน้ำเงิน และการแช่สารละลายเบสจะทำให้ได้เหลือบสีแดงทอง (a* เพิ่มขึ้นสูงกว่า ชุดควบคุม) โดยการแช่ในสารละลายกรดหรือเบสแก่จะทำให้ปีกแมลงทับเปราะบางมากกว่ากรดหรือเบสอ่อน ทั้งนี้โทนเหลือบสีแดงทองเป็นเหลือบสีที่หายากในธรรมชาติและมีราคาสูงกว่าเฉดสีอื่นๆ ในการทดลองต่อมาได้ศึกษาผลของระดับความเข้มข้นของสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเฉดสีแดงทอง โดยใช้ความเข้มข้นต่างๆ ได้แก่ 0.25, 0.5 และ 0.75 M พบว่าความเข้มข้น 0.5 M มีความเหมาะสมมากที่สุด เนื่องจากทำให้ปีกมีสีแดงทองมากที่สุดและมีค่าการทนต่อแรงกดสูง โดยไม่ทำลายโครงสร้างของปีก โครงงานนี้จะเป็นแนวทางในการพัฒนาเฉดสีของปีกแมลงทับเพื่อใช้ผลิตเครื่องประดับไทยให้ได้มาตรฐาน ทำให้อัญมณีจากธรรมชาตินี้เป็นมรดกทางภูมิปัญญาและสร้างรายได้แก่คนไทยต่อไป