การสร้างคู่ผสมระหว่างข้าวพันธุ์ กข69 (ทับทิมชุมแพ) และข้าวเหนียวสันป่าตอง 1 เพื่อให้ได้ลักษณะที่ต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง (Bacterial Leaf Blight)

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

จักริน มาตุ้ม, อชิรญา ศรีสุทธิ์, จิตรา ชาญวิชัย

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ลิขิต จิตโส, แก่นจันทร์ งิสันเทียะ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนชุมแพศึกษา

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

การสร้างคู่ผสมระหว่างข้าวพันธุ์ กข69 (ทับทิมชุมแพ) และข้าวเหนียวสันป่าตอง1 เพื่อให้ได้ลักษณะที่ต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง (bacterial Leaf Blight) มีวัตถุประสงค์เพื่อผสมข้าวพันธุ์ กข69 (ทับทิมชุมแพ) กับข้าวเหนียวสันป่าตอง1 และเพื่อปรับปรุงข้าวพันธุ์ กข69 (ทับทิมชุมแพ) ที่มีลักษณะอ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้ง โดยตอนที่1 ทำการผสมข้าวพันธุ์ กข69 (ทับทิมชุมแพ) เป็นพันธุ์แม่กับข้าวเหนียวสันป่าตอง1 เป็นพันธุ์พ่อ (CPSS16001) จำนวน 360 ดอก ได้จำนวนดอก ที่ผสมติด 13 ดอก คิดเป็นร้อยละ 3.61 และผสมกับข้าวเหนียวสันป่าตอง 1 เป็นพันธุ์แม่กับข้าวพันธุ์ กข69 (ทับทิมชุมแพ) เป็นพันธุ์พ่อ (CPSS16002) 360 ดอก ได้จำนวนดอกที่ผสมติด 6 ดอก คิดเป็นร้อยละ 1.67 จากนั้น ตอนที่ 2 ปลูกประชากรชั่วที่ 1 (F1)ที่ได้จากการผสมพันธุ์ กข69 (ทับทิมชุมแพ) กับข้าวเหนียวสันป่าตอง1 โดยนำเมล็ดพันธุ์ CPSS16001 จำนวน 8 เมล็ดไปปลูกในกระถางละ 1 เมล็ด งอกเป็นต้นกล้า 5 เมล็ด คิดเป็นร้อยละ 62.5 และเพาะเมล็ดพันธุ์ CPSS16002 จำนวน 4 เมล็ด ในกระถางงอกเป็นต้นกล้า 3 เมล็ด คิดเป็นร้อยละ 75 ตอนที่ 3 ประเมินปฏิกิริยาต่อเชื้อ Xanthomonas oryzae สาเหตุโรคขอบใบแห้งของประชากรชั่วที่2 (F2) ของ CPSS16001 จำนวนเมล็ดที่นำไปปลูก 600 เมล็ด งอกเป็นต้นกล้า 579 เมล็ด โดยมีปฏิกิริยาต้านทาน (R) มากที่สุด จำนวน 428 ต้น คิดเป็น ร้อยละ 71.69 ส่วน CPSS16002 จำนวนเมล็ดที่นำไปปลูก 600 เมล็ด งอกเป็นต้นกล้า 591 เมล็ด และมีปฏิกิริยาต้านทาน (R) มากที่สุด จำนวน 471 ต้น คิดเป็นร้อยละ 79.69 ตอนที่ 4 คัดเลือกข้าวพันธุ์ผสมแบบสืบตระกูลของประชากรชั่วที่ 2 (F2) จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 428 ต้น คัดเลือกได้จำนวน 100 กอ คิดเป็นร้อยละ 23.36 ส่วนข้าวพันธุ์ผสม CPSS16002 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 440 ต้น คัดเลือกได้จำนวน 62 กอ คิดเป็นร้อยละ 14.09 ตอนที่ 5 การคัดเลือกข้าวพันธุ์ผสมแบบสืบตระกูลของประชากรชั่วที่ 3 (F3)ข้าวพันธุ์ผสม CPSS16001 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 4,006 ต้น คัดเลือกแบบสืบตระกูลโดยเก็บกอที่ไม่เป็นโรคของใบแห้ง ลักษณะทางกายภาพมีรูปแบบต้นดี และ เยื่อหุ้มเมล็ดมีสีแดง คัดเลือกเก็บเกี่ยวแยกแต่ละกอ ได้จำนวน 146 กอ คิดเป็นร้อยละ 3.5 ได้จำนวน 39 สายพันธุ์ ส่วนข้าวพันธุ์ผสม CPSS16002 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 2,726 ต้น คัดเลือกแบบสืบตระกูล ได้จำนวน 205 กอ คิดเป็นร้อยละ 7.5 ได้จำนวน 20 สายพันธุ์ ตอนที่ 6 การคัดเลือกข้าวพันธุ์ผสมแบบสืบตระกูลของประชากรชั่วที่4 (F4) ข้าวพันธุ์ผสม CPSS16001 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 2,720 ต้น คัดเลือกแบบสืบตระกูลโดยเก็บกอที่ไม่เป็นโรคขอบใบแห้ง ลักษณะทางกายภาพมีรูปแบบต้นดี และ เยื่อหุ้มเมล็ดมีสีแดง คัดเลือกเก็บเกี่ยวแยกแต่ละกอ ได้จำนวน 30 กอ คิดเป็นร้อยละ 1.1 ได้จำนวน ได้จำนวน 13 สายพันธุ์ ส่วนข้าวพันธุ์ผสม CPSS16002 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 3,800 ต้น คัดเลือกข้าวคู่ผสมแบบสืบตระกูล ได้จำนวน 77 กอ คิดเป็นร้อยละ 2.0 ได้จำนวน 18 สายพันธุ์ ตอนที่ 7 การคัดเลือกข้าวพันธุ์ผสมแบบสืบตระกูลประชากรชั่วที่ 5 (F5) ข้าวพันธุ์ผสม CPSS16001 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 480 ต้น คัดเลือกแบบสืบตระกูลโดยเก็บกอที่ไม่เป็นโรคขอบใบแห้ง ลักษณะทางกายภาพมีรูปแบบต้นดี และ เยื่อหุ้มเมล็ดมีสีแดง คัดเลือกเก็บเกี่ยวแยกแต่ละกอ ได้จำนวน 115 กอ คิดเป็นร้อยละ 23.96 ได้จำนวน ได้จำนวน 24 สายพันธุ์ ส่วนข้าวพันธุ์ผสม CPSS16002 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 980 ต้น คัดเลือกข้าวคู่ผสมแบบสืบตระกูล ได้จำนวน 239 กอ คิดเป็นร้อยละ 24.39 ได้จำนวน 49 สายพันธุ์

ตอนที่ 8 การคัดเลือกข้าวพันธุ์ผสมแบบสืบตระกูลประชากรชั่วที่ 6 (F6) ข้าวพันธุ์ผสม CPSS16001 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูกจำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 312 ต้น คัดเลือกแบบสืบตระกูลโดยเก็บกอที่ไม่เป็นโรคขอบใบแห้ง ลักษณะทางกายภาพมีรูปแบบต้นดี และเยื่อเมล็ดมีสีแดง คัดเลือกเก็บเกี่ยวแยกแต่ละกอ ได้จำนวน 23กอ คิดเป็นร้อยละ 4.91ส่วนข้าวพันธุ์ผสม CPSS16002 จำนวนต้นกล้าที่นำไปปลูก 936 ต้น คัดเลือกแบบสืบตระกูล ได้จำนวน 46 กอ คิดเป็นร้อยละ 7.37