การศึกษาข้อมูลการตรวจวิเคราะห์ปัสสาวะโดยใช้การเรียนรู้ของเครื่องเพื่อประเมินภาวะความเสี่ยงของการเกิดโรคที่เกี่ยวข้อง
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
พุทรักษา เเก้วหาญ, วิศว์รุตม์ คุณวโรตม์
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ณัฐภัทร ปรีชากุล
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ปัสสาวะเป็นของเสียที่มีสถานะเป็นของเหลวที่ถูกขับออกมาจากอวัยวะของร่างกาย โดยผ่านการกรองของไต โดยส่วนประกอบของปัสสาวะประกอบด้วย แร่ธาตุ สารเคมี โปรตีน ของเสียในเลือด เม็ดเลือดแดง ของเหลวส่วนเกิน ส่วนประกอบของยาที่รับประทานเข้าไป ในการตรวจวิเคราะห์ปัสสาวะเป็นกระบวนการตรวจทางการแพทย์เพื่อคัดกรองโรค (Screening) โดยมี 3 วิธีดังนี้ 1. การตรวจทางกายภาพทั่วไป (Visual examination) 2. การตรวจวิเคราะห์ทางเคมี (Chemical examination) 3.การตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ (Microscopic examination) การตรวจแต่ละวิธีมีจุดประสงค์ที่แตกต่างกัน แต่ในการตรวจวิเคราะห์ทางเคมี จะเป็นการตรวจโดยใช้แผ่นตรวจสำเร็จรูป (Dipstick) เพื่อทดสอบปฏิกิริยาทางเคมีที่มีค่าชี้วัดทางชีวภาพ เช่น ความเป็นกรด-ด่าง (pH),ความถ่วงจำเพาะ (SG) ,โปรตีน (Protein,กลูโคส (Glucose),คีโตน (Ketones),ยูโรบิลิโนเจน (Urobilinogen) ,เม็ดเลือดขาว (Leukocyte) เป็นต้น จะเห็นได้ว่าค่าชี้วัดทางชีวภาพเป็นดัชนีชี้วัดการทำงานของอวัยวะที่เกี่ยวข้อง เช่น ระบบทางเดินปัสสาวะ กระเพาะปัสสาวะ ไต กรวยไต เป็นต้น
รายงานของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ปี พ.ศ. 2565 พบว่ามีประชากรที่ป่วยเป็นโรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease) รวมทุกระยะในระหว่างปี พ.ศ. 2560 ถึง พ.ศ. 2564 จำนวนมากกว่า 1 ล้านคนต่อปี ซึ่งส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยทั้งร่างกาย จิตใจ และเศรษฐกิจในการบำบัดรักษาผู้ป่วย จากข้อมูลดังกล่าวข้างต้นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคดังกล่าว มีหลายอย่างเช่น พฤติกรรมการบริโภค การดำเนินชีวิต พันธุกรรม ในการป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นโดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค การดำเนินชีวิต
การตรวจปัสสาวะจะต้องทำการวิเคราะห์โดยผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ ที่สามารถช่วยประเมินการทำงานของไตในการกำจัดของเสียออกจากร่างกายและการดูดสารที่มีประโยชน์กลับเข้าร่างกาย ยังช่วยในการวินัจฉัยโรคและติดตามผลได้ การทราบข้อมูลผิดปกติของปัสสาวะในระยะแรกโดยค่าชี้วัดทางชีวภาพ สามารถช่วยป้องกันปัญหาเกี่ยวกับโรคที่จะเกิดกับร่างกายในอนาคตได้
โครงงานนี้ผู้วิจัยมีจุดประสงค์ในการนำข้อมูลค่าชี้วัดทางชีวภาพ ประมวลผลผ่านรูปแบบจำลองการเรียนรู้ของเครื่องโดยใช้ขั้นตอนวิธีในการจำแนกประเภทหลายรูปแบบโดยจะเลือกขั้นตอนวิธีที่เหมาะสมมากที่สุดมานำเสนอ เพื่อให้สามารถวิเคราะห์ เปรียบเทียบข้อมูลดัชนีทางชีวภาพ และประเมินความเสี่ยง รวมถึงพยากรณ์การเกิดโรคที่เกี่ยวข้องได้ โดยมีจุดประสงค์เพื่อช่วยในการคัดกรองในเบื้องต้น นำผลลัพท์ที่ได้ช่วยสนับสนุนการวินิจฉัยโรคเพื่อการรักษาได้ทันท่วงที หรือแม้แต่นำผลที่ได้มาใช้ปรับ พฤติกรรมการบริโภค การดำเนินชีวิตเพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดโรคที่เกี่ยวข้องได้ ผู้วิจัยมีความคาดหวังว่าหากผลการศึกษาครั้งนี้ มีผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงกับการวินิจฉัยของผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ สามารถนำวิธีการศีกษาที่ได้ไปปรับปรุงพัฒนาเพื่อต่อยอด ให้สามารถนำไปใช้งานได้จริงในทางปฏิบัติต่อไป ซึ่งจะยังให้เกิดประโยชน์ต่อสังคม ประชาชน และประเทศชาติได้ในอนาคต