การสกัดน้ำมันหอมระเหยจากหญ้าเเห้วหมูที่มีผลต่อการกำจัดลูกน้ำยุงลาย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ศิริกิตติญาณ์ จำปาเรือง, ปวีณา วรรณคีรี, กุณฑีรา ราวพิมาย

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สาวิตรี พอกกลาง, ณัตพล พลธรรม

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนพิมายวิทยา

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ยุงเป็นพาหะนำโรคร้ายที่ก่อให้เกิดปัญหาทางสาธารณะสุข โดยเฉพาะยุงลาย (Aedes aegypti) เป็นพาหะก่อให้เกิดไข้เลือดออกซึ่งเป็นโรคติดต่อที่เกิดจากการนำเชื้อไวรัสเดงกี่ (Dengue Virus) มาสู่คน เชื้อไวรัสเดงกี่ มี 4 สายพันธุ์ คือ DENV-1 DENV - 2 DENV - 3 และ DENV - 4 โดยแต่ละสายพันธุ์ มีความแตกต่างกัน ดังนั้น การติดเชื้อไวรัสสายพันธ์ุหนึ่งแล้ว ไม่มีผลต่อการมีภูมิต้านทานต่อไวรัสสายพันธ์ุอื่น ทําให้เป็นโรคไข้เลือดออกเดงกี่ซ้ำได้ เมื่อผู้ป่วยมีการติดเชื้อไวรัสเดงกี่ซ้ำในภายหลังทำให้อาการของโรครุนแรงกว่าการติดเชื้อครั้งแรก (โรส ภักดีโตและคณะ,2560) ในปัจจุบันการป้องกันไข้เลือดออกมีหลายวิธี เช่น การกำจัดยุง ระมัดระวังไม่ให้ยุงกัด โดยการนอนในมุ้ง ใส่เสื้อผ้าป้องกัน หรือใช้สารไล่ยุง และการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายเป็นการกำจัดลูกน้ำยุงลายซึ่งทำได้โดย ปิดภาชนะที่มีน้ำ หมั่นเปลี่ยนน้ำทุกวัน ใส่ทรายอะเบท(โรงพยาบาลศิริราช,2565) นอกจากนี้มีการใช้สารเคมีในการกำจัดยุงและลูกน้ำยุงลายก่อให้เกิดมลพิษ จึงมีงานวิจัยเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ มีการใช้สารสกัดหยาบและน้ำมันหอมระเหยในการกำจัดลูกน้ำยุงลาย

น้ำมันหอมระเหยเป็นสารประกอบอินทรีย์ที่สกัดมาจากส่วนใดเป็นหนึ่งของพืชนั้น ๆเช่น สกัดมาจากผล ดอก ใบ เมล็ด เปลือก เป็นต้น ซึ่งน้ำมันหอมระเหยจากพืชบางชนิดมีคุณสมบัติในการกำจัดลูกน้ำยุงลายได้ มีงานวิจัยศึกษาเกี่ยวกับประสิทธิภาพการกำจัดลูกน้ำยุงลายจากน้ำมันหอมระเหยโหระพา ก้านพลู ยูคาลิปตัส อบเชยจีน ตะไคร้บ้าน ตะไคร้หอม มะกรูด ส้ม ส้มเชียวหวาน และกระชาย พบว่าน้ำมันหอมระเหยโหระพา กานพลู และยูคาลิปตัส มีประสิทธิผลดีที่สุดในการกำจัดลูกน้ำยุงลายบ้าน(ภานุกิจ กันหาจันทร์และคณะ,2563)

หญ้าแห้วหมูเป็นวัชพืชที่แย่งสารอาหารในดินทำให้ผลผลิตการเกษตรลดลง และเป็นวัชพืชที่กำจัดยากมากต้องใช้วิธีการถอนทิ้ง แต่หญ้าแห้วหมูมีสรรพคุณทางยามากมาย เช่น มีฤทธิ์ต้านการอักเสบของ fulgidic acid ที่แยกได้จากส่วนหัวของหญ้าแห้วหมู และส่วนเหง้าของแห้วหมูมีน้ำมันหอมระเหยที่มีมีฤทธิ์ดีในการต้านอนุมูลอิสระ มีฤทธิ์เป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งสมองชนิด และมีฤทธิ์ในการฆ่าแมลง(สำนักงานข้อมูลสมุนไพร,2560)

ดังนั้นทางคณะผู้จัดทำเห็นถึงปัญหาของเหตุผลข้างต้น จึงมีเเนวคิดที่จะนำหญ้าแห้วหมูมาสกัดเอาน้ำมันหอมระเหยจากหัวหญ้าแห้วหมู เพื่อที่จะนำมาใช้ในการกำจัดลูกน้ำยุงลายและเป็นยังการนำหญ้าแห้วหมูมาใช้ประโยชน์อีกด้วย