ฤทธิ์ของสารสกัดกาฝากต่อการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรีย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ชนกนันท์ ศิริสุข

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ธิยาภรณ์ ศรีเมือง

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โครงงานเรื่องฤทธิ์ของสารสกัดกาฝากต่อการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรีย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดกาฝากต่อการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรีย โดยนำกาฝาก (Dendrophthoe) แบ่งเป็น 3 ส่วนคือ ลำต้น ใบ และเหง้า จากนั้นนำกาฝากแต่ละส่วนมาอย่างละ 20 กรัม แช่ในตัวทำละลายคือ เอทิลอะซิเตด (ethyl acetate)และเอทานอล (ethanol) เพื่อสกัดสารออกมา แล้วใช้เครื่องกลั่นระเหยสารแบบหมุน (Rotary evaporator) แยกตัวทำละลายออก ให้เหลือเพียงสารสกัดที่ต้องการ และนำสารสกัดที่ได้ไปทดสอบการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรีย โดยใช้แบคทีเรียในการทดสอบ 2 ชนิด คือ เชื้อสแตฟิโลคอคคัส (Staphylococcus) และเชื้ออีโคไล (E. coli หรือ Escherichia coli) ได้ทำการเลี้ยงเชื้อ โดยได้ทำการผสมอาหารและทำการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อโดยมีการทำอาหารเหลวและอาหารวุ้นที่ใช้ในการเลี้ยงเชื้อ ทำการเลี้ยงเชื้อในอาหารวุ้นและทำการเตรียมเชื้อในการทดสอบโดยนำเชื้อที่นำไปเลี้ยงในอาหารวุ้นที่ผ่านการบ่มมาเป็นเวลา 24 ชั่วโมงมาเจือจางด้วยโซเดียมคลอไรด์ (0.85%) จากนั้นนำเชื้อที่ทำการเตรียมด้วยน้ำเกลือแล้วไปทำการวัดค่าการดูดกลืนแสงเพื่อที่จะนำมาใช้ในการทดสอบการยับยั้งของแบคทีเรียด้วยสารสกัดกาฝากโดยแสงที่ใช้มีความยาวคลื่น 625 นาโนเมตร จะต้องวัดให้ได้ค่าแสง 0.092±0.002 จากนั้นนำเชื้อที่เตรียมเสร็จเรียบร้อยไปทดสอบการยับยั้งเชื้อ โดยการทดสอบนั้นใช้วิธีการทำ Minimal Inhibitory Concentration (MIC) คือการหาความเข้มข้นของยาในระดับต่ำสุด (ในหลอดทดลอง) ที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย โดยการเตรียมสารสกัดหยาบจากกาฝากโดยการเตรียมสารสกัดเป็น 10 หลอดการทดลองให้ได้สารสกัดที่มีความเข้มข้นต่างกันคือ 10 mg/mL , 5 mg/mL , 2.5 mg/mL , 1.25 mg/mL , 0.625 mg/mL , 0.313mg/mL , 0.156 mg/mL , 0.0781 mg/mL , 0.039 mg/mL และ 0.0195 mg/mL จากนั้นนำเชื้อที่เตรียมไว้มาใส่ลงในหลุม 96 โดยใส่หลุมละ 10 µl ให้ครบทุกหลุม และเติมอาหารเลี้ยงเชื้อแบบเหลว (MHB) 30 µl เติมเรซาซูริน 0.675% 10 µl และสุดท้ายเติมสารสกัดกาฝากที่ทำการเจือจางความเข้มข้นไว้ในระดับความเข้มข้นต่างๆลงในหลุม 96 โดยเติมไปความเข้มข้นละ 12 หลุม แล้วนำไปบ่มที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 16 – 18 ชั่วโมง โดยผลของการทดสอบดูจากสีของเรซาซูรินที่เปลี่ยนไปคือหารสารสกัดกาฝากที่นำมาทดสอบสามารถยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียได้สาร

เรซาซูรินจะมีสีม่วงเหมือนเดิมแต่ถ้าสารสกัดกาฝากไม่สามารถยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียได้สารเรซาซูรินจะเปลี่ยนเป็นสีชมพูซึ่งแสดงว่าแบคทีเรียนั้นเติบโตได้ดี

โดยผลของการศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดกาฝากต่อการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียจะได้ว่าจากการศึกษาการยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียพบว่า สารสกัดที่สามารถยับยั้งการเจริญของแบคทีเรีย Escherichia coli คือสารสกัดจากลำต้นของกาฝากสกัดโดยเอทิลอะซิเตทที่ความเข้มข้น 10 mg/mL และสารสกัดจากลำต้น ใบ และรากของพืชกาฝากที่สกัดโดยเอทานอลที่ความเข้มข้น 2.5 mg/mL เป็นต้นไป และสารสกัดจากลำต้น ใบ และรากของพืชกาฝากที่สกัดโดยเอทานอลที่ความเข้มข้น 5 mg/mL เป็นต้นไปเป็นสารสกัดที่สามารถยับยั้งแบคทีเรีย Staphylococcus aureus ได้ โดยในความเข้มข้นอื่นๆ