การศึกษาผลของธาตุอาหารที่มีผลต่อการเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการและสารกระตุ้นทางชีวภาพต่อปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระแคโรทีนอยด์ในไมโครกรีนผักพื้นบ้านภาคเหนือ
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ปวริศา บูรณพันธุ์ศรี, ฟ้าใส พรหมเศรณี, พรณภัทร พงษ์กลาง
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
จันทร์จิรา ชัยอินทรีอาจ
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
การรับประทานอาหารให้ถูกหลักโภชนาการมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในวัยเด็กซึ่งเป็นวัยที่กำลังเสริมสร้างพัฒนาการทั้งในด้านร่างกายและสมอง การได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนจึงเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจอย่างมาก ปัจจุบันไมโครกรีนได้รับความสนใจจากผู้บริโภคที่ใส่ใจในสุขภาพมากขึ้นเพราะมีคุณค่าทางอาหาร ได้แก่ ธาตุแคลเซียม แมกนีเซียม เหล็ก แมงกานีส สังกะสี ซีลีเนียม และโมลิบดินัมสูงกว่าผักที่เติบโตเต็มที่ ทั้งยังมีปริมาณไนเตรต (NO3-) ซึ่งเป็นสาเหตุของปัญหาสุขภาพต่างๆ ที่ต่ำกว่า ทำให้ผู้บริโภคมั่นใจได้ว่าการรับประทานไมโครกรีนนั้นมีความปลอดภัย นอกจากนี้ไมโครกรีนยังเป็นแหล่งของสารทุติยภูมิที่มีฤทธิ์ทางชีววิทยาเช่น แคโรทีนอยด์ แอนโทไซยานิน (อัญชนา เจนวิถีสุข, 2544) สารประกอบฟีนอลิก และกลูโคไซโนเลต ซึ่งสารทุติยภูมิดังกล่าวมีฤทธิ์ในการต้านการอักเสบและการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังต่างๆ ได้แก่ โรคหัวใจขาดเลือด ความดันโลหิตสูง หรือโรคมะเร็งบางชนิด (พรชัย หาระโคตร, 2561) สำหรับผู้บริโภคที่ไม่ชอบรับประทานผักทั้งผู้ใหญ่และเด็ก การรับประทานไมโครกรีนในอาหารเพียงเล็กน้อยจะทำให้ได้รับสารอาหารมากกว่าการกินผักทั่วไปในปริมาณมาก นอกจากนี้ไมโครกรีนยังเหมาะสมกับผู้ที่อยู่อาศัยในสังคมเมืองที่มีข้อจำกัดเรื่องสถานที่ และเวลาในการดูแลพืชสวนครัว เนื่องจากระบบการปลูกไมโครกรีนเหมาะกับพื้นที่ขนาดเล็ก สามารถปลูกได้ทั้งแนวดิ่งและแนวราบ
กลุ่มผู้ทำโครงงานจึงมีความสนใจที่จะศึกษาผลของการใช้ปริมาณธาตุอาหารหลัก ได้แก่ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม ร่วมกับธาตุอาหารเสริม ได้แก่ สังกะสีและเหล็ก ที่มีผลต่อการเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการของไมโครกรีนผักพื้นบ้านในภาคเหนือ เช่น ผักขี้หูด ผักกระถิน ผักปลัง ผักฮองแฮง และผลของสารกระตุ้นทางชีวภาพได้แก่ น้ำตาลกลูโคส และน้ำตาลซูโครส ซึ่งเป็นสารตัวกลางในการส่งสัญญาณในกระบวนการเจริญเติบโตและเมทาบอลิซึมในพืช เช่น การป้องกันภาวะออกซิเดชัน การงอก การออกดอก การตอบสนองต่อสภาวะเครียด และการวายของพืช (ขวัญจิต อิสระสุข, 2558) ต่อปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระ แคโรทีนอยด์ และความสามารถในการยับยั้งอนุมูลอิสระในไมโครกรีน เพื่อให้ไมโครกรีนผักพื้นบ้านภาคเหนือมีการเจริญเติบโตดี มีคุณค่าทางอาหารและปริมาณสารพฤกษเคมีสูง ได้ผลผลิตมูลค่าสูง เป็นการอนุรักษ์พันธุ์ผักพื้นบ้าน ส่งเสริมการบริโภคผักและเพิ่มมูลค่าของผักพื้นบ้านภาคเหนือ