การเปรียบเทียบฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระ และยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียจากคอมบูชาที่หมักจากใบ ลำต้น และดอกเก๊กฮวย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

สิริกัญญา เจริญ, รพี พิชญ์ธาดาพร, กษิดิศ หัสมี

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กมลชนก พูลสวัสดิ์, จินตนา วงศ์ต๊ะ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสถาบันไทยโคเซ็น แห่งมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

คอมบูชา เกิดจากกระบวนการหมักชาดำหรือชาเขียวกับ SCOBY (Symbiotic Culture of Bacteria and Yeast) โดยใช้ระยะเวลาประมาณ 7-14 วัน เป็นเครื่องดื่มที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ เนื่องจากมีโพรไบโอติก เช่น Komagataeibacter และ  Acetobacter ในแบคทีเรีย อีกทั้ง Saccharomyces, Zygosaccharomyces และ Brettanomyces ในยีสต์ เป็นต้น ช่วยในการป้องกันเชื้อก่อโรคไปเกาะบริเวณผิวเยื่อบุลำไส้ ยับยั้งการเจริญเติบโตเชื้อก่อโรค และกระตุ้นระบบย่อยอาหาร โดยการสร้างเอนไซม์หลากหลายชนิด นอกจากนี้ยังเป็นเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ และมีปริมาณคาเฟอีนเล็กน้อย จากการศึกษาคุณประโยชน์ของชาพบว่ามีสารโฟลีฟีนอลที่มีฤทธิ์ในการต้านเชื้อแบคทีเรียและมีความสามารถในการยับยั้งเชื้อโรคในอาหารหลายชนิด ดอกเก๊กฮวยมีคุณสมบัติต้านการอักเสบ ลดระดับความดันโลหิต แก้ร้อนใน และช่วยปรับสมดุลระบบการขับถ่าย นอกจากนี้ยังพบว่าลำต้นและใบของเก๊กฮวยมีคุณสมบัติเช่นเดียวกับดอกแต่ยังไม่ได้ถูกนำมาใช้เป็นส่วนประกอบของอาหารหรือเครื่องดื่ม ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงสนใจนำลำต้นและใบมาผสมในการหมักคอมบูชา โดยทำการเปรียบเทียบกับการหมักคอมบูชาแบบดั้งเดิม และทำการทดสอบฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระโดยวิธี DPPH assay รวมถึงความสามารถในการยับยั้งการเจริญเติบโของแบคทีเรียด้วยวิธี Agar well diffusion จากนั้นนำ SCOBY ที่ได้จากการหมักมาเป็นหัวเชื้อสำหรับหมักคอมบูชาเทียบกับเชื้อ SCOBY ที่มีอยู่ทั่วไปตามท้องตลาด โดยควบคุมปริมาณความเข้มข้นของชาและปริมาณน้ำตาลที่เท่ากัน ทำการเปรียบเทียบประสิทธิภาพของคอมบูชาที่ได้จากการหมักโดยใช้ SCOBY ที่ต่างกัน ซึ่งได้ทำการตั้งสมมุติฐานการทดลองว่าคอมบูชาที่ผ่านการหมักด้วย SCOBY ที่มาจากการผสมลำต้นและใบของดอกเก๊กฮวยจะมีฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระและการต้านแบคทีเรียมากกว่าการหมักด้วย SCOBY ที่มีอยู่ทั่วไป