การสกัดคอลลาเจนจากเกล็ดปลาทับทิมและปลานิลเพื่อพัฒนาเป็นบรรจุภัณฑ์แอคทีฟชะลอการเน่าเสีย ของผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

กาญจนา อินทร์ฉ่ำ, ชญาภา ลักษณะทอง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ณัฐภัสสร เหล่าเนตร์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณุโลก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เกล็ดปลานิลและปลาทับทิม เป็นของเหลือจากอุตสาหกรรมการประมงเป็นจํานวนมากเนื่องจากปลาทั้งสอง ชนิดน้ีเป็นปลาท่ีมีผู้นิยมบริโภคกันมาก เป็นโปรตีนราคาถูก ท่ีคนทุกระดับช้ันสามารถเข้าถึงได้ จึงทําให้ปลานิล และ ปลาทับทิมกลายเป็นปลาเศรษฐกิจในไทย จึงทําให้มีเกล็ดปลาทั้ง 2 ชนิดน้ีมีจํานวนมาก ซึ่งหากไม่นํามาใช้ให้เกิด ประโยชน์ จะก่อให้เกิดปัญหากับส่ิงแวดล้อม เช่น การเน่าเสียทําให้ส่งกลิ่นเหม็น และเป็นแหล่งสะสมสําคัญ ของเชื้อโรค โดยสามารถนําเกล็ดปลาเพิ่มมูลค่าเป็น คอลลาเจนได้ เนื่องจากคอลลาเจนสามารถพบได้ท้ังใน ส่วนหัว ครีบ ลําไส้ ก้าง เกล็ด ปลาและหนัง โดยคอลลาเจน เป็นโปรตีนที่มีมากในเน้ือเยื่อเกี่ยวพันประมาณ30%และมี ประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมและมีการนํามาเป็นส่วนประกอบในอาหาร เสริมสุขภาพและผลิตภัณฑ์เครื่องสําอางและจากการศึกษา พบว่าเปลือกของมังคุดมีสารให้รสฝาด คือแทนนิน แซนโทน (โดยเฉพาะแมงโกสติน) แทน นินมีฤทธ์ิฝาดสมาน ทําให้แผลหายเร็ว มังคุดช่วยลดอาการอักเสบและมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียท่ีทําให้เกิดหนองได้ดี ในทางยาสมุนไพร ใช้เปลือกมังคุดตากแห้งต้มกับน้ําหรือย่างไฟ ฝนกับน้ําปูนใส แก้ท้องเสีย เปลือกแห้งฝนกับน้ําปูนใส ใช้รักษาอาการน้ํากัดเท้า แผลเปื่อย เปลือกมังคุด มีสารป้องกันเชื้อราเหมาะแก่การหมักปุ๋ยดังนั้นผู้ศึกษาเกิดแนวคิดท่ีจะศึกษาผลของการศึกษาการสกัดคอลลาเจนจากเกล็ดปลาทับทิมและปลานิลเพื่อพัฒนาเป็นบบรรจุภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของสารสกัดแทนนินจากเปลือกมังคุด เพื่อใช้ชะลอการเน่าเสียของเนื้อสัตว์ โดยเลือก ทดสอบกับเชื้อแบคทีเรีย Achromobacter ซึ่งพบทั่วไปในส่ิงแวดล้อม และพบปนเปื้อนอยู่ในอาหาร เช่น ผัก ผลไม้ อาหารทะเล เน้ือสัตว์ เป็นสาเหตุทําให้อาหารหลายชนิดเน่าเสีย เช่น การเสื่อมเสียของเนื้อสัตว์ซึ่งสามารถต่อยอดเป็น ผลิตภัณฑ์สําหรับยืดอายุการเก็บรักษาเนื้อสัตว์เพื่อเป็นอีกทางเลือกหน่ึงในการถนอมอาหารได้ และช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับเกล็ดปลาและเปลือกมังคุด เป็นผลิตภัณฑ์ทางเลือกที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม สามารถลดสาเหตุ ของปัญหาสิ่งแวดล้อมได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม