การบำบัดโรคซึมเศร้าด้วยลูกอมจาก Mitragyna speciosa.

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วาสนา สุปทนนท์, เด่นภูมิ ศรีสังข์, พฤทธิพงษ์ พินิจอักษร

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ชนัญ ผลประไพ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ในปัจจุบันมีการเกิดเรื่องราว เหตุการณ์ต่างๆ มากมาย เช่น การระบาดของโควิด-19 (COVID-19) ข่าวการเมือง ข่าวการสูญเสีย เป็นต้น ซึ่งส่งผลให้ประชากรเกิดเป็นโรคทางด้านจิตใจเพิ่มมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น โรคแพนิก (Panic Disorder) โรคซึมเศร้า (depression) โรคไบโพลาร์ (bipolar disorderbipolar disorder) เป็นต้น ซึ่งจากข้อมูลกรมสุขภาพจิตเกี่ยวกับโรคซึมเศร้าได้กล่าวว่า โรคซึมเศร้านั้นมักเกิดควบคู่ไปกับการคิดฆ่าตัวตาย โดยในแต่ละปีมีการฆ่าตัวตายเฉลี่ย 6 คนต่อปีจากประชากร 1แสน คน ถือว่าเป็นอัตราที่น่าเป็นห่วง

โรคซึมเศร้า คือ ความเจ็บป่วยทางจิตเวช ซึ่งเกิดความผิดปกติของสมอง ส่งผลกระทบต่อความนึกคิดอารมณ์ ความรู้สึก พฤติกรรม รวมถึงสุขภาพร่างกาย คนส่วนใหญ่มักคิดว่าโรคซึมเศร้าหายเองได้ แต่ความจริงต้องอาศัยการบำบัดรักษาทางจิตเวชอย่างจริงจัง ซึ่งฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องนั่นคือ เซโรโทนิน (Serotonin)

เซโรโทนิน (Serotonin) เป็นสารเคมีชนิดหนึ่งภายในร่างกายที่มีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการทำงานของสมองและระบบประสาท ส่งผลต่อกระบวนการคิด พฤติกรรม และอารมณ์ อีกทั้ง Serotonin ยังจำเป็นต่อการทำงานของร่างกายส่วนอื่นด้วย หากเรามี Serotonin ในระดับที่เหมาะสมจะช่วยให้สุขภาพจิตดี อารมณ์ดี มีสมาธิ ช่วยให้คิดและตัดสินใจได้ดียิ่งขึ้น ซึ่งถ้าอยู่ในระดับที่ไม่เหมาะสมจะส่งผลให้จิตใจเราแย่ อาจนำไปสู่โรคซึมเศร้าได้ เซโรโทนินนั้นยังสามารถพบในดอกไม้ ผัก อาหารได้

ต้นกระท่อม (Mitragyna speciosa) เป็นพืชที่จัดอยู่ในวงศ์กาแฟ ใบสีเขียว ในส่วนของลำต้นจะมีความใหญ่ สูงประมาณ 10 – 15 เมตร ส่วนใบเป็นแบบเลี้ยงเดี่ยว ผลิใบแบบขึ้นตรงกันข้าม ถ้าใบแก่จะมีสีเขียวอ่อน ตัวก้านมีสีแดงกับเขียวยาว 2 – 3 ซม. ยาว 10 – 18 ซม. กว้าง 6 – 10 ซม. บริเวณปลายใบจะแหลม มีติ่งเล็ก ๆ ขอบเรียบ เส้นแขนงยาวแตกชัดประมาณ 8 – 12 คู่ ออกดอกเป็นตุ่มช่อทรงกลม สีขาวอมเหลืองขนาด 3 – 5 ซม. นอกจากนี้ ยังมีผลเป็นรูปไข่ขนาดประมาณ 5 – 7 มม. ประเทศไทยพบได้เยอะที่ จ.ปทุมธานี หรือในภาคใต้ตามชายป่าธรรมชาติ เช่น ป่าในจังหวัดนครศรีธรรมราช สุราษฎร์ธานี ยะลา สงขลา พัทลุง ฯลฯ สารที่พบในต้นกระท่อมคือ Mitragynine

Mitragynine จัดเป็นสาร อินโดแอลคาลอยด์ (indole alkaloids) ชนิด corynanthe ที่พบในพืช มีสูตรโมเลกุลคือ C23H30N2O4 มีน้ำหนักโมเลกุลเท่ากับ 398.5 มีจุดหลอมเหลว 102-106 องศาเซลเซียสจุดเดือด 230-240 องศาเซลเซียส ในปัจจุบันได้มีการศึกษาวิจัยและพัฒนาสาร Mitragynine ให้ ใช้เป็นยาแก้ปวดในกลุ่ม opioid analgesic และใช้ลดอาการท้องเสีย ลดการหลั่งกรดในกระเพาะอาหาร เพิ่มการดูดกลับของน้ำตาลกลูโคส และต้านการซึมเศร้า

ทางคณะผู้จัดทำได้ศึกษาพบว่า สามารถนำมาประยุกต์ได้โดยนำสารสกัดจากต้นกระท่อม นั่นคือ Mitragynine มาแปรรูปเป็นลูกอม ที่เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะแตกตัวได้ ทริปโตเฟน ซึ่งเป็นฮอร์โมนเซโรโทนิน เมื่อไปเพิ่มปริมาณฮอร์โมนส่งผลให้บรรเทาอาการโรคซึมเศร้าได้