การศึกษาเพื่อค้นหาสารที่มีฤทธิ์ป้องกันความดันเลือดสูงจากภาวะพิษแห่งครรภ์ โดยพัฒนาหลอดเลือดดำสายสะดือมนุษย์เป็นแบบจำลอง
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ณัชพล พานิช, รติ มหามงคล, วชิรญา ยงกุลวณิช
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
วัฒนา วัฒนาภา, เกียรติภูมิ รอดพันธ์
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ภาวะพิษแห่งครรภ์ (preeclampsia) คือภาวะแทรกซ้อนของการตั้งครรภ์ที่พบได้ร้อยละ 10 ของสตรีมีครรภ์ทั่วโลกหรือประมาณ 10 ล้านรายต่อปี ภาวะพิษแห่งครรภ์สามารถพัฒนาไปสู่ภาวะพิษแห่งครรภ์ระดับรุนแรง ซึ่งอาจส่งผลต่อชีวิตของมารดาและทารกในครรภ์ ส่งผลให้มีความดันเลือดสูง เนื่องจากความผิดปกติของเยื่อบุโพรงหลอดเลือด (endothelial dysfunction) แต่อย่างไรก็ตามการรักษาภาวะนี้โดยตรงเป็นไปได้ยากเนื่องจากต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของทารกในครรภ์ การรักษาปัจจุบันจึงทำได้เพียงการรักษาตามอาการที่เกิดขึ้นควบคู่กับการควบคุมความดันเลือดของมารดา อีกทั้งการศึกษาองค์ความรู้ใหม่ ๆ เกี่ยวกับภาวะนี้ทำในคนได้ยาก คณะผู้จัดทำจึงจะพัฒนาแบบจำลองการศึกษาผู้ป่วยภาวะพิษแห่งครรภ์โดยใช้หลอดเลือดสายสะดือมนุษย์ เพื่อใช้ศึกษาสารที่จะช่วยป้องกันความดันเลือดสูงจากภาวะนี้ โดยนำหลอดเลือดดำสายสะดือมาทดลองหาสภาวะที่ดีที่สุดในการแช่สารละลายเป็นเวลานาน หลังจากนั้นจึงจะแช่หลอดเลือดดำสายสะดือกับสาร sFlt-1 (ซึ่งทำให้เกิดความดันเลือดสูงในภาวะพิษแห่งครรภ์) ที่ความเข้มข้นและเวลาต่าง ๆ กัน บันทึกแรงตึงของหลอดเลือดด้วยวิธี isometric tension recording เพื่อหาสภาวะที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแบบจำลองภาวะพิษแห่งครรภ์ จากนั้นทดสอบประสิทธิภาพในการรักษาภาวะพิษแห่งครรภ์ของยาที่ใช้รักษาในปัจจุบัน (hydralazine) และสารตัวอย่าง (ได้แก่ ginsenoside, bilobalide, และ hesperetin ซึ่งเป็นสารที่พบได้พืชสมุนไพรอย่าง โสม, ใบแปะก๊วย และ เปลือกส้ม ตามลำดับ) เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการรักษาภาวะพิษแห่งครรภ์ ระหว่างยาที่ใช้รักษาภาวะพิษแห่งครรภ์ในปัจจุบัน และสารตัวอย่างที่ต้องการศึกษา แบบจำลองที่พัฒนาขึ้นนี้จะช่วยให้การศึกษาภาวะพิษแห่งครรภ์ที่ใกล้เคียงกับมนุษย์ได้ดียิ่งขึ้นอีกทั้งยังสามารถนำไปพัฒนาต่อยอดใช้จริงในทางการแพทย์ต่อไป