การสำรวจแพลงก์ตอนชนิดเด่นเพื่อประเมินคุณภาพน้ำคลองมหาสวัสดิ์
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ลลิตสรา ปรีดี, ชญาภา นามคีรี
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ทิพนาถ น้อยแก้ว, ธัญญรัตน์ ดำเกาะ
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
แพลงก์ตอนเป็นสิ่งมีชีวิตอีกกลุ่มหนึ่งที่มีความหลากหลายทางด้านจำนวนชนิดที่สูงมาก ซึ่งแพลงก์ตอนที่พบจากแหล่งน้ำแต่ละแหล่งก็จะมีองค์ประกอบของชนิดและปริมาณแตกต่างกันไป ซึ่งความแตกต่างนี้เกิดขึ้นเนื่องจากแพลงก์ตอนแต่ละชนิด มีความต้องการอาหารและสามารถเติบโตได้ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่เหมือนกันนั่นเอง ย่อมทำให้แพลงก์ตอนที่พบมีความหนาแน่นในแต่ละจีนัสแตกต่างกันอีกด้วย ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่ต้องศึกษาการใช้แพลงก์ตอนเป็นดัชนีบ่งชี้ถึงสภาพแวดล้อมของแหล่งน้ำ เพื่อป้องกันและจัดการแหล่งน้ำให้เป็นประโยชน์ต่อชุมชนต่อไป โดยทำการเก็บตัวอย่างในบริเวณจังหวัดนครปฐมในจุดเก็บตัวอย่าง 4 จุด ดังนี้ 1. จุดตัดคลองทวีวัฒนา 2. แหล่งน้ำใกล้สวนกล้วยไม้ 3. บริเวณคลองมหาสวัสดิ์ 4. จุดตัดแม่น้ำท่าจีนในเดือน พฤษภาคมถึงกันยายน รวม 5 เดือน ทำการเก็บตัวอย่างน้ำที่ระดับความลึกที่แสงส่องผ่าน โดยใช้ Secchi’s dish อ้างอิง จากนั้นตรวจวัดคุณภาพน้ำที่ใช้เป็นตัวแปรที่เกี่ยวข้องดังนี้ 1. อุณหภูมิอากาศเหนือน้ำและในน้ำ 2. ค่าpH 3. ค่าDO 4. ปริมาณสารNitrate และ Phosphate ด้วย spectrophotometer 5. ค่าการนำไฟฟ้า 6. ค่าความขุ่น (turbidity) โดยนำตัวอย่างน้ำบริเวณละ 300 มิลลิลิตร (กรองน้ำจุดละ 30 ลิตรให้เหลือ 100 มิลลิลิตร 3 จุด) กลับห้องปฏิบัติการ เพื่อตรวจสอบตัวแปรดังกล่าว แล้วเก็บรักษาด้วย Lugol’s solutionหรือฟอร์มาลิน มาทำการศึกษาโดยการนับจำนวนแพลงก์ตอนและจำแนกชนิดแพลงก์ตอนพืชที่พบโดยใช้จีนัสเป็นเกณฑ์ แล้วคำนวณความหนาแน่นของแพลงก์ตอนแต่ละชนิดจากเกณฑ์การประเมินคุณภาพน้ำด้วย AARL-PP score (Applied Algal Research Laboratory-Phytoplankton) วิเคราะห์ความแปรปรวนของคุณภาพน้ำในปัจจัยที่สนใจ ในฤดูฝน (ANOVA) และหาความสัมพันธ์ระหว่างแพลงก์ตอนและสภาพของแหล่งน้ำโดยใช้ Pearson correlation เพื่อหาแพลงก์ตอนที่เป็นดัชนีที่เหมาะสม