การพัฒนาแผ่นห้ามเลือดจากหยวกกล้วยที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการห้ามเลือดจากใบสาบเสือและคุณสมบัติยับยั้งการติดเชื้อจากสารสกัดจากใบหูกวาง
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ธันย์ญาดา ชมภูอินไหว, จูลี่ หวัง, พิตตินันท์ ตาวิราศ
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
วิวรรธน์ สุทะณะ
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ในชีวิตประจำวันเรามีโอกาสเกิดอุบัติเหตุได้ทุกเมื่อโดยไม่คาดคิด หากมีการละเลยเรื่องการดูแลบาดแผลหรือการปฐมพยาบาลที่ผิดวิธีอาจส่งผลให้บาดแผลเกิดการติดเชื้อ ลักษณะอาการของแผลที่มีการติดเชื้อมักจะมีการเจ็บหรือบวมบริเวณบาดแผล บาดแผลมีเลือดออกหรือเกิดหนอง โดยมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อบริเวณผิวหนังจากแบคทีเรียตระกูล S.aureus เช่น Staphylococcusaureus และ Pseudomonasaeruginosa
ต้นกล้วยเป็นพืชที่พบเห็นง่ายและนิยมปลูกกันอย่างแพร่หลายทั่วประเทศไทย สามารถใช้ประโยชน์ได้แทบทุกส่วนโดยนิยมนำผลของกล้วยไปแปรรูปหรือค้าขาย แต่มีส่วนของพืชที่ไม่ได้นำมาใช้ประโยชน์คือส่วนหยวกกล้วย โดยเกษตรมักจะนำไปเผากำจัดทิ้งเนื่องจากไม่ทราบถึงคุณสมบัติในการช่วยห้ามเลือดของหยวกกล้วย โดยในหยวกกล้วยมีโปรตีนในกลุ่ม Lectin ซึ่งมีผลต่อกระบวนการ Blood clotting สามารถทำให้เลือดแข็งตัวและช่วยให้เลือดหยุดไหลได้เร็ว
ใบสาบเสือซึ่งถือเป็นวัชพืชที่พบได้ตามเขตร้อนทั่วไปแต่ไม่มีการนำมาใช้ประโยชน์ ซึ่งในความเป็นจริงแล้วใบสาบเสือมีคุณสมบัติในการห้ามเลือด เนื่องจากมีสารพวกน้ำมันหอมระเหยซึ่งประกอบไปด้วยสารยูพาทอล(Eupatol) คูมาริน(Coumarin) โดยออกฤทธิ์ที่ผนังเส้นเลือดทำให้เส้นเลือดหดตัวและมีฤทธิ์กระตุ้นสารที่ทำให้เลือดแข็งตัวได้เร็วขึ้น ผู้คนจึงนำมาใช้ห้ามเลือดยามฉุกเฉินได้ แต่หากมีการใช้อย่างผิดวิธีอาจส่งผลให้สร้างความยากลำบากให้แก่แพทย์ในการรักษาต่อไป
การนำไฮโดรเจลมาใช้ช่วยในขั้นตอนการรักษาก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่แพทย์มักใช้ในการรักษาแผลหลังการผ่าตัด เนื่องจากไฮโดรเจลมีคุณสมบัติในการดูดซับน้ำและความชื้น นอกจากนี้ไฮโดรเจลสามารถให้ออกซิเจนผ่านเข้าออกแผลได้ส่งผลให้สามารถสมานแผลได้ดี อีกทั้งยังช่วยป้องกันแบคทีเรียโดยรอบและป้องกันการติดเชื้อของบาดแผลได้
รังไหมเป็นวัสดุเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรมการทอไหม โดยภายในรังไหมมีโปรตีนที่เรียกว่า เซริซิน(Sericin) ที่สามารถสกัดได้จากการขั้นตอนการต้มรังไหมเพื่อลอกเซริซิน โดยมีลักษณะเป็น Amorphous matrix มีคุณสมบัติคล้ายกาวเชื่อม Fibroin filaments ไว้ด้วยกัน โดยเซริซินจากรังไหมมีประโยชน์ทางชีวภาพมากมาย อาทิ มีฤทธิ์กระตุ้นการสร้างคอลลาเจน จากสารโพรลีน(Proline) ที่สามารถปรับโครงสร้างของเนื้อเยื่อได้ในกระบวนการการรักษาบาดแผล
ใบหูกวางเป็นพืชที่สามารถใช้ในการสกัดสารแทนนินหรือกรดแทนนิค(Tannin,Tannicacid) ที่มีคุณสมบัติยับยั้งเชื้อแบคทีเรียตระกูล S.aureus ได้ อีกทั้งยังเป็นพืชที่คนนิยมปลูกรอบข้างทางในจังหวัดเชียงใหม่ทั่วๆไป โดยในช่วงที่ต้นหูกวางมีการผลัดใบตามฤดูนั้น วิธีการกำจัดใบหูกวางที่ร่วงของคนในท้องถิ่นคือการเผาเป็นเชื้อเพลิงซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดมลพิษและฝุ่นPm2.5
คณะผู้จัดทำต้องการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศและปัญหาการปฐมพยาบาลบาดแผลเบื้องต้นจากการเกิดอุบัติเหตุในชุมชน จึงมีแนวคิดในการนำ หยวกกล้วย ใบสาบเสือ ใบหูกวางและรังไหม มาเป็นส่วนหนึ่งในการจัดทำโครงงาน “การพัฒนาแผ่นห้ามเลือดจากหยวกกล้วยที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการห้ามเลือดจากใบสาบเสือและคุณสมบัติยับยั้งการติดเชื้อจากสารสกัดจากใบหูกวาง” อีกทั้งโครงงานที่กล่าวมาข้างต้นยังมีโอกาสในการพัฒนาต่อยอดไปสู่นวัตกรรมทางการแพทย์ที่สามารถประยุกต์ใช้ได้จริง