เครื่องแยกผงเงินจากกระบวนการทำเครื่องถมเมืองนคร

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

กฤตภาส วรรณปทุมจินดา, นันท์นภัส เจริญศิริพันธ์, สุชานาถ นามเสน

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ผกากรอง โยธารักษ์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เครื่องถมเมืองนครมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักแพร่หลายมาตั้งแต่อดีต โดยในอดีตใช้เป็นเครื่องราชูปโภคของกษัตริย์หรือเป็นเครื่องยศของขุนนางชั้นสูง ทั้งยังใช้เป็นเครื่องราชบรรณาการสำหรับกษัตริย์ประเทศต่าง ๆ และยังได้รับความนิยมจนถึงปัจจุบันเนื่องจากเป็นเครื่องประดับที่เป็นเอกลักษณ์ และมีกระบวนการขั้นตอนในการทำหลายขั้นตอนซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นขั้นตอนที่ต้องทำด้วยฝีมือช่างผู้เชี่ยวชาญ โดยเครื่องถมที่ทำนั้นจะมีการแกะสลักเป็นลวดลายเป็นร่องลึกลงไปบนภาชนะแล้วใช้ตัวยา ซึ่งเป็นโลหะผสมที่มีสีดำผสมกับน้ำประสานทอง หลอมละลายแทรกลงไปในช่องว่างระหว่างลาย เพื่อช่วยให้เห็นลายเด่นชัดขึ้น และสามารถเพิ่มมูลค่าได้จากการทำลวดลายสมัยใหม่เพิ่มเติม

จากการได้ศึกษาขั้นตอนกระบวนการทำเครื่องถมจากแหล่งผลิตอย่างละเอียด พบว่า กระบวนการทำบางขั้นตอนเช่นการขัดเงิน หรือ การสลักลาย ทำให้มีเศษผงเงินตกอยู่ตามพื้นหรือหลงเหลือตามอุปกรณ์เป็นจำนวนมากต่อครั้ง โดยปกติช่างทำเครื่องถมจะมีการเก็บเศษฝุ่นในห้องที่ช่างทำงานไว้ประมาณ 1-2 ปี จึงจะมีผู้มารับซื้อตามราคาที่ผู้รับซื้อเสนอ

ผู้จัดทำโครงงานได้เห็นถึงความสำคัญและมูลค่าของเศษเงินหากสามารถแยกเศษเงินได้เอง จึงมีแนวคิดในการทำโครงงานสิ่งประดิษฐ์เครื่องเเยกผงเงินจากกระบวนการทำเครื่องถมเมืองนคร โดยมีจุดประสงค์ให้สิ่งประดิษฐ์นี้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสามารถเป็นประโยชน์กับชุมชนที่เป็นแหล่งผลิตสำคัญในการทำเครื่องถมต่อไป