การศึกษาสารสกัด gingerol และ pinostrobin จากพืชสมุนไพรเพื่อชะลอการเน่าเสีย
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
รมิดา คุณพระเมือง, รัชชานนท์ คำโสมศรี
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
เสาวรจนี จันทวงค์, พรพิมล ทองอุ่น
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
เนื้อสัตว์ เช่น เนื้อหมู เนื้อวัว หรือเนื้อสัตว์ปีกอย่างไก่หรือเป็ด เป็นอาหารที่เน่าเสียได้ง่าย เพราะส่วนประกอบทางเคมีของเนื้อสัตว์นั้นเหมาะสมกับการเจริญและเติบโตของจุลินทรีย์ทุกชนิด จริงอยู่ที่เมื่อเราปรุงอาหารแล้วจุลินทรีย์จะไม่สามารถมีชีวิตรอดได้แต่หากเราต้องพกเนื้อสัตว์ที่ยังไม่สุกไปในที่ไกลๆโดยที่ไม่ต้องพึ่งสารกันเสียสังเคราะห์แต่ก็มีสารกันเสียบางชนิดที่สามารถได้มาจากธรรมชาติโดยไม่ต้องสังเคราะห์ เช่น กรดน้ำส้มสายชู
จากการศึกษาพบว่าในเหง้าของขิง (Zingiber officinale) ประกอบด้วยน้ำมันหอมระเหย (volatile oil) โอเลโอเรซิน(oleoresin) และ เอนไซม์โปรตีเอส (enzyme rotease)โดยปริมาณน้ำมันหอมระเหยมีประมาณร้อยละ 1-3 ขึ้นอยู่กับวิธีการปลูกและช่วงเก็บรักษา ส่วนสารประเภทโอเลโอเรซินมีประมาณร้อยละ 5-8 เป็นส่วนที่ทำให้ขิงมีกลิ่นฉุน และ มีรสเผ็ด ส่วนประกอบสำคัญในโอเลโอเรซินได้แก่ จินเจอรอล (gingerol), โชกาออล (shogaol), ซิงเจอโรน (zingerone) โดยจินเจอรอลสามารถเปลี่ยนเป็น โชกาออล และ ซิงเจอโรน ได้ ในขิงสดมี โชกาออลและซิงเจอโรนปริมาณน้อยแต่จะมีปริมาณเพิ่มขึ้นในขิงแห้งกลิ่นของขิงซึ่งเกิดจากจากสารเหล่านี้จะหมดไปเมื่อทำปฏิกริยากับด่าง ซึ่งสารจำพวกนี้เป็นสารประกอบฟีนอล (phenolic compounds) มีสมบัติเป็นสารกันหืน (antioxidant) กันบูด (preservative)
กระชาย (Boesenbergia rotunda) หรือขิงจีนเป็นสมุนไพรที่นิยมปลูกกันในประเทศจีนและแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มี 3 ชนิด คือ กระชายดำ กระชายแดง กระชายเหลือง ที่เหง้าและรากของกระชายมีน้ำมันหอมระเหยที่มีลักษณะใส ไม่มีสี มีกลิ่นเฉพาะตัว อีกทั้งในน้ำมันหอมระเหยของกระชายยังพบสารกลุ่มฟลาโวนอยด์ (flavonoids) โดย พิโนสโตรบิน (pinostrobin) เป็นหนึ่งในสารฟลาโวนอยด์ที่พบในกระชาย และจากการศึกษาพบว่าพิโนสโตรบินมีสมบัติในการต้านการแบ่งตัวของเชื้อจุลินทรีย์
ดังนั้นผู้จัดทำจึงมีแนวคิดในการสกัดสารประกอบ gingerol จากขิงและ pinostrobin จากกระชายเพื่อประยุกต์ใช้งานในการชะลอการเน่าเสีย และ เพื่อลดการใช้สารกันเสียสังเคราะห์เคมีที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย