นวัตกรรมเส้นใยฝ้ายที่ย้อมด้วยสารสกัดจากพืชที่ห่อหุ้มด้วยอนุภาคนาโนในการยับยั้งเชื้อแบคเรียเพื่ออุตสาหกรรมสิ่งทอ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

อภิวัฒน์ ช่างปืน, รอวี ดำลี, กนกพิชญ์ สุขเสาร์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

วนิดา มังคลาด, บุณณดา ยอดแก้ว

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เส้นใยต้านแบคทีเรียเป็นนาโนเทคโนโลยีที่เข้าปรับปรุงเส้นใยให้มีคุณสมบัติพิเศษช่วยยับยั้งแบคทีเรีย คุณสมบัติของเส้นใยต้านแบคทีเรียจะหยุดยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ ลดการเกิดกลิ่น และลดความเสียหายของที่เกิดขึ้นจากเชื้อราหรือแบคทีเรียที่ทำให้เส้นใยขาดเปื่อยง่าย โดยอนุภาคนาโนที่นิยมนำมาใช้ในการผลิตได้แก่ อนุภาคนาโนซิงค์ออกไซด์ (ZnO) และนาโนไททาเนียมออกไซด์ (TiO2) และอนุภาคเงินนาโน (nanosilver) แต่มีกระบวนการสังเคราะห์ที่ซับซ้อน และต้องอาศัยทักษะชั้นสูงในการสังเคราะห์ ดังนั้นการศึกษาครังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเส้นใยฝ้ายสำหรับอุตสาหกรรมสิ่งทอให้มีประสิทธิภาพในการยับยั้งแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดกลิ่นอับของผ้า โดยนำสารสกัดจากธรรมชาติที่ได้จากพืช 3 ชนิด ได้แก่ ใบชะพลู เหง้ากระชาย และทองพันช่าง ทำการศึกษาสารสกัดหยาบจากพืชที่มีความเหมาะสมในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus และ Escherichia coli ที่เพาะด้วยอาหารเลี้ยงเชื้อชนิด Nutrient Aga (NA) จากนั้นศึกษาระยะเวลาที่เหมาะสมในการสกัดพืชเพื่อหาเวลา อัตราส่วนตัวทำละลาย และความเข้มข้นที่เหมาะสม ตามลำดับ นำสารสกัดที่ได้มาประยุกต์ด้วยเทคโนโลยีเอนแคปซูเลชัน และหาสูตรต้นตำรับที่เหมาะสมต่อการเคลือบด้วยอนุภาคนาโน จากนั้นนำสูตรต้นตำรับที่ได้ นำมาย้อมเส้นใยฝ้าย ในการทดสอบประสิทธิภาพของเส้นใยฝ้ายในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียดังกล่าว โดยใช้วิเคราะห์การยึดติดของอนุภาคนาโนในเส้นใยด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด (SEM) จากนั้นทำการเปรียบเทียบเส้นใยฝ้ายที่ผ่านการพัฒนาขึ้น กับ เส้นใยฝ้ายตามท้องตลาด และทำการการประเมินความพึงพอใจจากผู้ใช้จริง