การศึกษาเชื้อแบคทีเรีย Bacillus velezensis ในดินบริเวณรอบรากเพื่อใช้ยับยั้งเชื้อราก่อโรคโคนเน่าในต้นบอนสี

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

นัฐมล เลิศการช่าง, พงษ์พิพัฒน์ วงเครือวัลย์, ศุภาพิชญ์ ศิริ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กีรติ ภูนาหา

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนอนุกูลนารี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โครงงานเรื่อง การศึกษาเชื้อแบคทีเรีย Bacillus velezensis ในดินบริเวณรอบรากเพื่อใช้ยับยั้งเชื้อราก่อโรคโคนเน่าในต้นบอนสี มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาชนิดของเชื้อราบริเวณดินรอบโคนของต้นบอนสีและเพื่อศึกษาผลของเชื้อราปฏิปักษ์ที่ช่วยในการยับยั้งโรคโคนเน่าในต้นบอนสี โดยมีขั้นตอนการศึกษา คือ การเพาะเชื้อจากใบส่วนที่เป็นโรคของต้นบอนสี จำนวน 5 กระถาง และดินบริเวณรอบโคนของต้นบอนสี จำนวน 5 กระถาง แล้วนำตัวอย่างใบมาเพาะเลี้ยงเชื้อบนอาหาร Potato dextrose agar (PDA) จากนั้นแยกเชื้อให้บริสุทธิ์โดยวิธี Cross streak plate โดยการใช้ Cork borer เจาะที่ปลายเส้นใยของเชื้อราตัวอย่างจากใบแล้วนำไปวางตรงกลางของจานอาหาร PDA และบ่มที่อุณหภูมิ   28 – 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 4 วัน ส่วนเชื้อราหรือแบคทีเรียที่ได้จากดินจะใช้วิธีการใช้ลูปแตะที่โคโลนีของจานเพาะเชื้อและทำการทดลองซ้ำจนเชื้อราที่เกิดบนจานเลี้ยงเชื้อเหลือเชื้อราหรือแบคทีเรียเพียง 1 ชนิด หลังจากนั้นทำการ Cross streak plate ที่จานเพาะเชื้อรา Fusarium Oxysporum ของใบแล้วนำมาวางตรงกลางจานอาหารที่เตรียมไว้และใช้ลูปแตะที่โคโลนีของเชื้อราหรือแบคทีเรียจากดินรอบโคนต้นบอนสี แล้วขีดบนจานอาหารที่ทำการ Cross streak plate ไว้โดยขีดให้ห่างจากขอบจานเพาะเชื้อ 2 เซนติเมตร นำจานเพาะเชื้อไปบ่มที่อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 7 วัน เพื่อศึกษาประสิทธิภาพการยับยั้ง ผลการทดลองพบว่า เชื้อราในดินรอบโคนของต้นบอนสีสามารถยับยั้งเชื้อก่อโรคโคนเน่าให้กับ      ต้นบอนสีได้ โดยเชื้อรา 3 ชนิดมีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อราก่อโรคโคนเน่าได้ดีที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยเปอร์เซ็นต์การยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อรา (Percent inhibition of radial growth = PIRG) ในจานเลี้ยงเชื้อที่ 4 มีค่า 60.47% ซึ่งมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งสูงที่สุดในจานเลี้ยงเชื้อที่ 1 มีค่า 56.98% และในจานเลี้ยงเชื้อที่ 2 มีค่า 55.81% ตามลำดับ           จากผลการทดลองสรุปได้ว่า เชื้อแบคทีเรียในดินบริเวณรอบรากของต้นบอนสีสามารถยับยั้งเชื้อรา Fusarium Oxysporum ที่ก่อโรคโคนเน่าให้กับต้นบอนสีได้ และเชื้อแบคทีเรียในดินรอบโคนของต้นบอนสีมีสมบัติเป็นเชื้อราปฏิปักษ์ ซึ่งชนิดของเชื้อแบคทีเรียนั้นก็คือ Bacillus velezensis