ตู้เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อต้นทุนต่ำแบบควบคุมสภาพแวดล้อมได้

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

คมน์คณิณ มณีสายสุวรรณ, จักรภพ เย็นกล่ำ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

จันทร์จิรา ชัยอินทรีอาจ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย แผนกมัธยม

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเป็นเทคโนโลยีการขยายพันธุ์พืช เพื่อให้ได้จำนวนมากในระยะเวลาอันสั้น โดยเป็นการเพาะเลี้ยงสิ่งมีชีวิตเฉพาะส่วนเท่านั้น โดยนำเอาเนื้อเยื่อของพืชในส่วนที่กำลังเกิดแคลลัสอย่างรวดเร็ว เช่น ที่ปลายยอดอ่อน ตาข้าง ดอก ใบ เนื้อเยื่อ หรือส่วนประกอบของพืชที่เป็นเนื้อเยื่อเจริญมาเพาะเลี้ยงในอาหารสังเคราะห์ที่อยู่ในสภาวะปลอดเชื้อ ซึ่งเป็นอาหารที่เนื้อเยื่อนั้นต้องการ พร้อมทั้งสารที่กระตุ้น โดยจัดและควบคุมสภาพแวดล้อมให้อยู่ในสภาพที่ปลอดเชื้อ มีอุณหภูมิ ความชื้น และแสงสว่าง ที่ต้องเอื้อต่อชิ้นส่วนของพืชจะเกิดแคลลัสได้ วิธีนี้ใช้กันมากในการกระจายพันธุ์พืชบางชนิดที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจเช่น กล้วยไม้ หน้าวัว ต้นสัก หวาย กล้วย ข้าว เป็นต้น การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมีประโยชน์ต่อการปรับปรุงพันธุ์ เพื่อให้พืชผลิตสารสำคัญบางชนิด เช่น ยารักษาโรค เพื่อให้ได้พืชที่มีลักษณะพึงประสงค์ สามารถเก็บพืชได้เป็นเวลานานโดยไม่มีการกลายพันธุ์ หรืออาจใช้ในการเก็บรวบรวมพันธุ์พืชโดยบังคับให้พืชโตช้าๆ ในขวดแก้วเล็กๆ ซึ่งการอนุรักษ์พันธุ์พืชเช่นนี้จะใช้พื้นที่น้อยกว่าการเก็บพันธุ์พืชที่ผลิตเป็นต้นพืชโดยตรง ปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อสำเร็จคือสภาวะแวดล้อมที่ใช้ในการบ่มเพาะ โดยปกติจะใช้ตู้สำหรับเพาะเลี้ยงพืช (Growth Chamber) เป็นอุปกรณ์ที่สามารถควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และแสงสว่างให้มีความเหมาะสมแก่การเกิดแคลลัสของเนื้อเยื่อได้ แต่ตู้สำหรับเพาะเลี้ยงพืช (Growth Chamber) มีข้อจำกัดคือกินไฟสูง ขนาดใหญ่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ และมีราคาแพง ทำให้เกิดข้อจำกัดในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

กลุ่มผู้พัฒนาโครงงานจึงศึกษาและหาแนวทางเพื่อสร้างตู้เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อต้นทุนต่ำแบบควบคุมสภาพแวดล้อมได้ (Growth Chamber) ส่วนควบคุมสภาพแวดล้อมประกอบด้วย แสง (ทั้งชนิด และปริมาณของแสง) ความชื้นในอากาศ และอุณหภูมิ มีระบบบันทึกข้อมูล สามารถใช้ระบบคอมพิวเตอร์ควบคุมได้ และยังสามารถเคลื่อนย้ายพกพาได้สะดวกสำหรับปฏิบัติงานนอกสถานที่ ซึ่งนวัตกรรมนี้จะสามารถใช้ทดแทนตู้เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อที่มีราคาสูง และยังเป็นการพัฒนาเทคโนโลยีทางการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อได้อีกด้วย