การศึกษาปัจจัยและการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออกในประเทศไทย

ชื่อผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
  • ชวรัช โรจนประเสริฐ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
  • จูลิน ลิคะสิริ

สถาบันการศึกษาที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

ภาควิชาคณิตศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ระดับการศึกษา

โครงงานในระดับการศึกษาปริญญาโทขึ้นไป

หมวดวิชา

โครงงานในสาขาวิชาคณิตศาสตร์

วันที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

01 มกราคม 2541

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โรคไข้เลือดออกเป็นโรคท้องถิ่นที่สำคัญโรคหนึ่งของประเทศไทยโดยมียุงลายเป็นพาหะ แต่จำนวนยุงลายไม่ได้เป็นปัจจัยเดียวที่ทำให้โรคนี้แพร่กระจายไปได้ ยังปัจจัยอื่นเช่น จำนวนคน และสภาพอากาศก็มีส่วนช่วยทำให้โรคนี้แพร่กระจายได้ดีเช่นกัน ในการศึกษานี้จะศึกษาตัวแบบการแพร่เชื้อของโรคไข้เลือดออก และหาปัจจัยสำคัญอื่นที่สามารถนำมาออกแบบมาตรการควบคุมที่มีประสิทธิภาพได้ โดยใช้วิธีการสร้างแบบจำลองแบบมอนติคาร์โลในการเปรียบเทียบปัจจัยต่างๆ ที่ศึกษา ผลการศึกษาปรากฏว่า ปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวกับการแพร่ระบาดคือ ลักษณะภูมิคุ้มกันเฉพาะของคน และอัตราการตายของยุง โดยควบคุมพาหะจะให้ผลดีกว่าการควบคุมแบบการให้วัคซีนเล็กน้อย แต่อย่างไรก็ตามการศึกษาครั้งนี้ยังไม่ได้คำนึงถึงลักษณะเฉพาะของสายพันธุ์ต่างๆ ของเชื้อไวรัสและค่าใช้จ่ายในการควบคุมทั้งสองวิธี

Dengue fever is an important endemic disease in Thailand. It is transmitted to human by mosquitoes (Aedes spp). Nevertheless the number of mosquitoes is not only a factor increasing the transmission rate of dengue fever, the other factors including human host and weather are also main uncertainty causes having influence in dengue prevalence. This study is aimed to develop the deterministic model of dengue fever in order to find out uncertainty parameters that can significantly improve the transmission rate in Thailand and may help to design an efficient management strategy. Then Monte Carlo simulation is used to evaluate and compare with those factors. As a result, there are two major parts involving in disease transmission, human host controlled by immunization and the number of mosquitoes controlled by increase mortality rate. Moreover, simulation also shows that management dealing with vectors is slightly more effective than vaccination. method. However, this project is not considered under the assumption of all four strains of dengue virus and the cost effectiveness of both two methods.