โครงงานวิทยาศาสตร์เรื่องที่ดักแมลงศัตรูลูกปลาวัยอ่อน

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

จากปัญหาของเกษตรกรที่มีอาชีพเพาะเลี้ยงพันธุ์ปลา ที่ปล่อยลูกปลาลงบ่ออนุบาล ถูกแมลงศัตรูลูกปลาในน้ำกัดกินลูกปลาในบ่อเป็นจำนวนมาก จึงได้ทดลองประดิษฐ์ที่ดักจับแมลงศัตรูลูกปลา โดยอาศัยหลักที่ว่าธรรมชาติของแมลงชอบเล่นแสงไฟ ดังนั้นจึงออกแบบที่ดักแมลงโดยใช้แสงไฟเป็นตัวล่อ จากการที่แมลงมีรูหายใจ (spiracle)ข้างลำตัว เมื่อมีสารใดเข้าไปอุดรูหายใจเหล่านี้ก็จะทำให้แมลงตายได้ ดังนั้นภายในที่ดักแมลงจึงออกแบบให้มีน้ำมันลอยเคลือบบนผิวน้ำที่ดักเมื่อแมลงในน้ำโผล่มาเล่นไฟน้ำมันในที่ดัก ก็จะอุดรูหายใจของแมลงทำให้แมลงตายได้ การศึกษาทดลองประดิษฐ์ที่ดักแมลงได้ศึกษาเปรียบเทียบขนาดท่อ PVC ที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางหลายขนาด ชนิดขจองน้ำมันที่จะมาใช้ในการล่อแมลง และระยะความสูงของโคมไฟที่ล่อแมลงที่เหมาะสมกับที่ดักแมลง ผลการทดลองพบว่าขนาดท่อ PVC ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง1.5 นิ้ว น้ำมันปาล์ม และระยะความสูงของโคม 10 นิ้ว เหมาะสมกับที่ดักแมลงที่ประดิษฐ์ นอกจากนั้นยังศึกษาจำนวนวันที่เหมาะสมที่ใช้ที่ดักแมลงศัตรูลูกปลาวัยอ่อน พบว่า การดักแมลงจะได้แมลงศุตรูลูกปลาจำนวนมากเมื่อว่าที่ดักแมลงก่อนปล่อยลูกปลาลงไป 2วัน และสามารถดักต่อไปจนกว่าปริมาณที่ดักได้ลดลงกว่าวันแรกอย่างมาก จนปริมาณคงที่ซึ่งทั้งนี้ยังขึ้นกับสภาพแวดล้อมอื่นๆที่มีผลต่อการระบาดของแมลงอีกด้วย ด้านการศึกษาประสิทธิภาพของที่ดักแมลงศัตรูลูกปลาที่ประดิษฐ์พบว่า เมื่อนำไปทดลองใช้กับบ่ออนุบาลลูกปลาคูแดง(จะละเม็ดน้ำจืด) ป่อนปล่อยลูกปลาลงไป 2วัน และดักต่อไปอีก 3วัน พบว่าแมลงที่ดักได้ในวันแรก 363.3 กรัม และลดลงในวันที่2 คือ 58.3กรัม หลังจากนั้น 3วันแมลงที่ได้จะลดลงอย่างต่อเนื่องใกล้เคียงกัน คือ 24.5กรัม 26.5กรัม และ 23.8กรัม ตามลำดับและจากการสุ่มนับจำนวนแมลง 5ครั้งของจำนวนแมลงที่ดักได้ในวันแรกพบว่ามีแมลงทั้งสิ้น 13 ชนิด แมลงที่มีจำนวนมากที่สุดคือ มวนกรรเชียง รองลงไปคือจิงโจ้น้ำ ด้วงดิ่ง และแมลงเหนี่ยงซึ่งมีจำนวนใกล้เคียงกัน นอกจากนั้นยังพบแมลงเม่า มวนวน จิ้งหรีด ตัวอ่อนแมลงปอ ตั๊กแตน แมงดานา และแมลงไม่ทราบชื่ออีก 3ชนิด จะมีปริมาณลดน้อยลงตามลำดับ นอกจากนั้นยังพบว่า บ่ออนุบาลปลาที่ใช้ที่ดักจับแมลงศัตรูลูกปลา อัตราการรอดตายของลูกปลาสูงถึง68% โดยสูงกว่าบ่อปลาที่ไม่ใช้ที่ดักแมลงซึ่งได้ลูกปลา42% และยังพบว่าค่าพลังงานไฟฟ้าที่ใช้กับดักแมลงศัตรูลูกปลา ดักแมลงวันละ 10ชม. จะใช้ไฟฟ้า 0.6 หน่วย ประโยชน์ของโครงงานนี้ ลดการสูญเสียของลูกปลาเนื่องจากการกัดกินทำลายของแมลงศัตรูลูกปลา ทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นจากผลผลิตลลูกปลาที่ไม่ต้องสูญเสียไป ด้วยการใช้ที่ดักแมลง ดักแมลงในบ่ออนุบาลปลาก่อนปล่อยลูกปลาลงเลี้ยง 2วันและดักต่อไปอีกจนปริมาณแมลงที่ดักได้ลดลงอย่างต่อเนื่องจากวันแรกจนคงที่

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
  • ธัญกร ศรีสิงห์

  • ภานุพงศ์ พรหมมาลี

  • เศกสรรค์ ดวงแก้ว

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
  • วินัย เกียรติอดิศร

  • สมเจตน์ นิลเนตร

  • สุรศักดิ์ แตงทอง

รางวัลการประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์

ม.ต้น ชนะเลิศการประกวดรางวัลที่2สาขาวิทยาศาสตร์ประยุกต์ ภาคเหนือตอนล่าง

คำสำคัญ (keywords) ของโครงงาน
  • ปลา การเลี้ยง

  • เกษตรกรรม

ประเภทโครงงานวิทยาศาสตร์