๙.๒ คำอธิบาย

"ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" ตั้งอยู่บนหลักปฏิบัติทางพระพุทธศาสนาที่เรียกว่า ทางสายกลาง และประกอบด้วยปัจจัยหลัก ๓ ประการ อันได้แก่ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการสร้างภูมิคุ้มกัน

"ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" สามารถแก้ไขข้อจำกัดของกระแสโลกาภิวัตน์และปัญหาอันสืบเนื่องมาจากวิกฤตเศรษฐกิจ ทั้งนี้เพราะ "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" เน้นการพัฒนาอย่างสมดุล โดยตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงที่ไม่หยุดนิ่งของสิ่งต่างๆ และให้ความสำคัญกับการพัฒนาความสามารถของประชาชน ซึ่งเป็นปัจจัยหลักในการขับเคลื่อนการพัฒนาต่อไป

การนำ "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" มาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขความเสี่ยงทางเศรษฐศาสตร์และสังคมนั้นจำเป็นต้องอาศัย "การสร้างระบบภูมิคุ้มกัน" ทั้งในระดับครัวเรือน ชุมชน และประเทศโดยการใช้ความรู้ และความสามารถอย่างรอบคอบ พร้อมทั้งคำนึงถึงผลประโยชน์ในระยะยาว

ผู้เขียนได้หยิบยกตัวอย่างการประยุกต์ใช้ "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" จากแนวปฏิบัติเกษตรทฤษฎีใหม่ ซึ่งประกอบด้วยแผนปฏิบัติงาน ๓ ขั้นตอน นอกจากนี้ ผู้เขียนยังได้วิเคราะห์วัตถุประสงค์สำคัญของแต่ละขั้นตอน ดังนี้

  • ขั้นที่ ๑ การบริหารพื้นที่เกษตรกรรมและแหล่งน้ำเพื่อสร้างความสามารถในการพึ่งพาตนเอง และความมั่นคงด้านอาหารในระดับครัวเรือน

  • ขั้นที่ ๒ การรวมกลุ่มในรูปแบบต่างๆ เพื่อสร้างรายได้เพิ่มเติมจากการนำผลผลิตมาแปรรูป และส่งเสริมการจัดทำแผนชุมชนในด้านต่างๆ โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดทำแผนเพื่อพัฒนาศักยภาพของประชาชน ในการเรียนรู้วิเคราะห์ปัญหา และสังเคราะห์แนวทางแก้ไข

  • ขั้นที่ ๓ การสร้างเครือข่ายความสัมพันธ์กับองค์กรภายนอกเพื่อรวมตัวกับแหล่งเงินและแหล่งตลาด ซึ่งจะมาสนับสนุนการเป็น "ชุมชนเข้มแข็ง" อันเป็นปัจจัยสำคัญในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ต่อไป