ผญาคำสอน : ให้เป็นคนสู้ชีวิต

เชื้อชาติม้า บ่หลีกทางกระแสตีตามลม บ่เห็นรอยเต้น
[เชื่อซาติม่า บ่อหลีกทางกะแสตีตามลม บ่อเห็นฮอยเต้น]

ผญาที่ว่า เชื้อชาติม้า บ่หลีกทางกระแส [เชื้อชาติม้า บ่หลีกทางกะแส] แปลว่า เชื้อชาติม้า ไม่วิ่งหนีออกจากลู่วิ่ง

ทางกระแส [ทางกะแส] แปลว่า ตามทาง, สายทาง

ผญาที่ว่า ตีตามลม บ่เห็นรอยเต้น [ตีตามลม บ่อเห็นฮอยเต้น] แปลว่า ม้าดีดขากระโจนไปตามลมจนไม่เห็นรอยเท้า

ตี ในที่นี้แปลว่า ดีดขา ตีตามลม แปลว่า เอาขาดีดลม

รอยเต้น [ฮอยเต้น] แปลว่า รอยเท้าของม้าที่วิ่งไปด้วยความเร็ว ดังนั้น ผญาคำสอนที่ว่า เชื้อชาติม้า บ่หลีกทางกระแส ตีตามลม บ่เห็น รอยเต้น [เชื้อชาติม้า บ่หลีกทางกระแส ตีตามลม บ่เห็นฮอยเต้น] เป็น คำสอนให้เป็นคนที่ว่องไว ขยันหมั่นเพียรในการงาน เมื่อตัดสินใจทำอะไรแล้ว ก็ให้กระทำด้วยความกระตือรือร้น ตั้งใจทำงานให้ดีที่สุดโดยไม่กลัวปัญหาและ อุปสรรคใด ๆ จนงานนั้นสำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ เปรียบเสมือนม้าเมื่อเข้า เส้นทางวิ่งแล้ว ก็กระโจนวิ่งออกไปตามทางจนสุดแรง ด้วยพละกำลังอย่างรวดเร็ว

(นายนิรันดร์ บุญจิต)