เล่มที่ 65
ส่วนที่ 255
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 255 อ้างอิง: Book 65, Section 255 ประเภท: section
เนื้อหา
ในบทว่า รูเป ปริเยสนฺติ เป็นต้น พึงทราบว่า ท่านกล่าวบท ปริเยสนฺติ ด้วยสามารถการแสวงหาลาภของผู้ที่ยังไม่ได้ลาภ. ท่านกล่าว บท ปฏิลภนฺติ ด้วยสามารถลาภอยู่ในมือแล้ว. ท่านกล่าวบท ปริ- ภุญฺชนฺติ ด้วยสามารถการใช้สอย. ชื่อว่าคนผู้ทำความทะเลาะ เพราะอรรถว่า ทำความทะเลาะวิวาท, ชื่อว่า ขวนขวายในความทะเลาะ เพราะอรรถว่า ประกอบในความ ทะเลาะนั้น, แม้ในคนทำการงานเป็นต้นก็นัยนี้แหละ. บทว่า โคจเร จรนฺโต ความว่า เที่ยวไปอยู่ในอโคจรมีซ่องหญิง แพศยา เป็นต้น หรือในโคจรมีสติปัฏฐานเป็นต้น. ผู้ประกอบในโคจร เหล่านั้น ชื่อว่า ขวนขวายในโคจร . ชื่อว่าผู้เจริญฌาน เพราะอรรถว่า มีฌานด้วยสามารถเข้าไปเพ่งอา- รมณ์. ผู้ประกอบในฌานนั้น ชื่อว่า ขวนขวายในฌาน . บทว่า อวํคจฺฉนฺติ ได้แก่ ไปสู่อบาย. บทว่า มจฺฉริโน ได้แก่ ผู้ซ่อนสมบัติของตน. บทว่า เทสนํ ได้แก่ โอวาทชี้แจง. บทว่า อนุสิฏฺึ ได้แก่ คำพร่ำสอน. บทว่า น อาทิยนฺติ ได้แก่ ไม่เชื่อถือ ไม่ทำความเคารพ ปาฐะ ว่า น อลฺลียนฺต ิ ก็มี ความก็อย่างเดียวกัน. เพื่อแสดงความตระหนี่โดยวัตถุ ท่านจึงกล่าวว่า ปญฺจ มจฺฉริยานิ อาวาสมจฺฉริยํ เป็นต้น. บรรดาความตระหนี่เหล่านั้น ความตระหนี่ใน ที่อยู่ ชื่อว่า อาวาสมัจฉริยะ . แม้ในบทที่เหลือทั้งหลายก็นัยนี้แหละ. อารามทั้งสิ้นก็ตาม บริเวณก็ตาม ห้องนอนห้องเดียวก็ตาม ที่พักกลางคืน เป็นต้นก็ตาม ชื่อว่าที่อยู่, อยู่สบาย ได้ปัจจัยทั้งหลาย ในที่ใด ที่นั้นพึง ทราบว่า อาวาส ภิกษุรูปหนึ่งไม่ต้องการให้ภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รักผู้สมบูรณ์ด้วยวัตร มา ในอาวาสนั้น คิดว่าแม้ภิกษุที่มาแล้วก็ขอให้รีบไปเสีย นี้ชื่อว่า อาวาส- มัจฉริยะ , แต่ภิกษุผู้ไม่ต้องการให้พวกภิกษุผู้ก่อการทะเลาะวิวาท เป็นต้น อยู่ในที่อยู่นั้น ไม่เป็นอาวาสมัจฉริยะ .
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ