เล่มที่ 65
ส่วนที่ 131
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 131 อ้างอิง: Book 65, Section 131 ประเภท: section
เนื้อหา
ความเป็นแห่งคนฟุ้งซ่าน ชื่อว่า อุทธัจจะ อุทธัจจะนั้นมีความ ไม่สงบเป็น ลักษณะ , มีความไม่ตั้งมั่นเหมือนน้ำกระเพื่อมเพราะถูกลมพัด เป็น รส , มีจิตกวัดแกว่งเหมือนธงปฏากสะบัดเพราะถูกลมพัดเป็น ปัจจุ- ปัฏฐาน , มีอโยนิโสมนสิการในความไม่สงบใจเหมือนเถ้าฟุ้งขึ้นเพราะถูก แผ่นหินทุ่มเป็น ปทัฏฐาน . พึงเห็นว่าความฟุ้งซ่านแห่งจิตนั้นเอง. ความน่าเกลียดที่บุคคลกระทำแล้ว ชื่อว่า กุกกตะ . ความเป็นแห่ง กุกกตะนั้น ชื่อว่า กุกกุจจะ ความรำคาญ. กุกกุจจะนั้นมีความตาม เดือดร้อนภายหลังเป็น ลักษณะ , มีความเศร้าโศกถึงสิ่งที่ทำแล้วยังไม่ได้ทำ เป็นรส, มีความร้อนใจเป็น ปัจจุปัฏฐาน , มีสิ่งที่ทำแล้วและยังไม่ได้ทำ เป็น ปทัฏฐาน , พึงเห็นอุทธัจจะและกุกกุจจะเหมือนความเป็นทาส. ชื่อว่า วิจิกิจฉา เพราะอรรถว่า ปราศจากการเยียวยา, อีกอย่าง หนึ่ง ชื่อว่า วิจิกิจฉา เพราะอรรถว่า เป็นเครื่องค้นคว้าสภาวะฝืดเคือง ลำบาก. วิจิกิจฉานั้น มีความสงสัยเป็น ลักษณะ , มีการเสือกสนเป็น รส , มีความไม่ตกลงหรือความยึดถือหลายส่วนเป็น ปัจจุปัฏฐาน . วิจิกิจฉามี อโยนิโสมนสิการเป็น ปทัฏฐาน . พึงเห็นว่ากระทำอันตรายแก่การปฏิบัติ. ราคะ มีความกำหนัดเป็น ลักษณะ .
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ