เล่มที่ 64
ส่วนที่ 324
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 324 อ้างอิง: Book 64, Section 324 ประเภท: section
เนื้อหา
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อญฺาโต ได้แก่ ผู้มีคุณยังไม่ปรากฏ ผู้ยังไม่รับพระราชทานยศศักดิ์อันแจ่มชัด. บทว่า นาติสูโร แปลว่า ผู้ไม่ แกล้วกล้า. บทว่า นาติทุมฺเมโธ แปลว่า ไม่ใช่ผู้มีชาติแห่งบุคคลผู้ขลาด. บทว่า ยทาสฺส สีลํ ความว่า เมื่อใดพระราชาทรงประสบศีล ปัญญา ความ สะอาดและทรงทราบอาจารสมบัติ กำลังแห่งญาณ และความเป็นผู้สะอาดของ เสวกนั้น. บทว่า อถ วิสฺสาสเต ตมฺหิ ความว่า เมื่อนั้น พระราชาทรงไว้วาง ใจในเสวกนั้น คือทรงกระทำความคุ้นเคย ไม่ต้องรักษา ไม่ต้องปกปิดความ ลับของพระองค์ ย่อมทรงเปิดเผย. ราชเสวกอันพระราชามิได้ตรัสใช้ ไม่พึงหวั่น ไหวด้วยอำนาจฉันทาคติเป็นต้น ดังตราชูที่บุคคล ประคองให้มีคันเสมอ เที่ยงตรงฉะนั้น ราชเสวกนั้น พึงอยู่ในราชสำนักได้ ราชเสวกพึงตั้งใจกระทำราชกิจ ทุกอย่างให้เสมอต้นเสมอปลาย เหมือนตราชูที่บุคคล ประคองให้มีคันเสมอเที่ยงตรงฉะนั้น ราชเสวกนั้น พึงอยู่ในราชสำนักได้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตุลา ยถา ความว่า ราชเสวกอันพระ ราชาตรัสใช้ว่า เจ้าจงทำกรรมนี้ในราชกิจบางอย่าง เป็นผู้ไม่หวั่นไหวด้วย อำนาจการถึงอคติมีฉันทาคติเป็นต้น คือ พึงเป็นผู้เสมอในกิจทั้งปวง เหมือน ตราชูที่มีประการดังกล่าวแล้วนี้ ย่อมไม่ยุบลง ไม่ฟูขึ้นฉะนั้น. บทว่า ส ราชวสตึ ความว่า ราชเสวกเห็นปานนี้นั้น พึงอยู่ในราชตระกูล พึงปรน- นิบัติพระราชา ก็แลเมื่อปรนนิบัติอย่างนี้ พึงได้ยศ. บทว่า สพฺพานิ อภิสมฺ- โภนฺโต ความว่า เมื่อทำราชกิจทุกอย่าง.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ