เล่มที่ 49
ส่วนที่ 146
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 146 อ้างอิง: Book 49, Section 146 ประเภท: section
เนื้อหา
พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึง ตรัสว่า อย่างนั้นอุบาสก โปราณกบัณฑิตทั้งหลาย ฟังถ้อยคำของ บัณฑิตทั้งหลายแล้ว ขจัดความเศร้าโศกเพราะบุตรเสียได้ ดังนี้แล้ว จงประกาศสัจจะประชุมชาดก. ในที่สุดสัจจะ อุบาสกดำรงอยู่ ในโสดาปัตติผลแล. พวกพ่อค้าถามเปรตตนหนึ่งว่า [๑๐๔] ท่านเปลือยกาย มีรูปร่างน่าเกลียด ผอม สะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น เห็นกระดูกซี่โครง แน่ะเพื่อนยาก ท่านเป็นใครหนอ. เปรตนั้นตอบว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญทั้งหลาย ข้าพเจ้าเป็น เปรต ทุกข์ยาก เกิดอยู่ในยมโลก ได้ทำกรรมอัน ลามกไว้ จึงจากโลกนี้ไปสู่เปตโลก. พวกพ่อค้าถามว่า ท่านทำกรรมชั่วอะไรไว้ด้วยกายวาจาใจ หรือ เพราะวิบากแห่งอะไร ท่านจึงจากโลกนี้ไป สู่เปตโลก. เปรตนั้นตอบว่า มีพระนครของพระเจ้าทสันนราช ปรากฏ นานว่า เอรกัจฉะ เมื่อก่อนข้าพเจ้าเป็นเศรษฐีอยู่ ในนครนั้น ประชาชนเรียกข้าพเจ้าว่า ธนปาล- เศรษฐี ข้าพเจ้ามีเงิน ๘๐ เล่มเกวียน ทองคำ แก้ว- มุกดา แก้วไพฑูรย์ ก็มีมากมายเหลือที่จะนับ แม้ข้าพเจ้าจะมีทรัพย์มากมายถึงเพียงนั้น ก็ไม่รัก ที่จะให้ทาน ปิดประตูบริโภคอาหารด้วยคิดว่า พวกยาจกอย่าได้เป็นเรา ข้าพเจ้าไม่มีศรัทธา เป็น คนตระหนี่เหนียวแน่น ได้ด่าว่าพวกยาจก และ ห้ามปรามมหาชนผู้ให้ทานทำบุญ เป็นต้น ด้วยคำ ว่า ผลแห่งทานไม่มี ผลแห่งการสำรวมจักมีแต่ ที่ไหน ได้ทำลายสระน้ำ บ่อนำที่เขาขุดไว้ สวน ดอกไม้ สวนผลไม้ ศาลาน้ำ และสะพานในที่ดิน ลำบาก ที่เขาปลูกสร้างให้พินาศ ข้าพเจ้านั้นไม่ได้ ทำความดีไว้เลย ทำแต่ความชั่วไว้ จุติจากชาติ นั้นแล้ว บังเกิดในปิตติวิสัย เพียบพร้อมไปด้วย ความหิวกระหายตลอด ๕๕ ปี ตั้งแต่ตายแล้ว ข้าพเจ้ายังไม่ได้กินข้าวและน้ำเลยแม้แต่น้อย การ สงวนทรัพย์ คือ ไม่ให้แก่ใคร ๆ เป็นความพินาศ ของสัตว์ทั้งหลาย ความฉิบหายก็คือการสงวน ทรัพย์ ได้ยินว่าเปรตทั้งหลายรู้ว่า การสงวน ทรัพย์คือการไม่ให้แก่ใคร ๆ เป็นความพินาศ เมื่อก่อนข้าพเจ้าสงวนทรัพย์ไว้ เมื่อทรัพย์มีอยู่ เป็นอันมาก ไม่ให้ทาน เมื่อไทยธรรมมีอยู่ ไม่ทำ ที่พึ่งแก่ตน ข้าพเจ้าได้รับผมแห่งกรรมของตน จึงเดือดร้อนในภายหลัง พ้นจาก ๔ เดือนไปแล้ว ข้าพเจ้าจักตาย จักไปตกนรกอันเผ็ดร้อนสาหัส มี ๔ เหลี่ยม ๔ ประตู จำแนกเป็นห้อง ๆ ล้อม ด้วยกำแพงเหล็ก ครอบด้วยแผ่นเหล็ก พื้นของ นรกนั้น ล้วนแล้วด้วยทองแดงลุกเป็นเปลวเพลิง ประกอบด้วยความร้อน แผ่ไปตลอดร้อยโยชน์ โดยรอบ ตั้งอยู่ทุกเมื่อ ข้าพเจ้าจักต้องเสวยทุกข- เวทนาในนรกนั้นตลอดกาลนาน ก็การเสวย ทุกขเวทนาเช่นนี้ เป็นผลแห่งกรรมอันชั่ว เพราะ ฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงเศร้าโศกที่จะไปเกิดในนรกอัน เร่าร้อนนั้น ข้าแต่ท่านผู้เจริญทั้งหลาย ข้าพเจ้า ขอเดือนท่านทั้งหลาย ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน ทั้งหลายผู้มาประชุมกันในที่นี้ พวกท่านอย่าได้ ทำบาปกรรมในที่ไหน ๆ คือ ในที่แจ้งหรือที่ลับ ถ้าพวกท่านจักกระทำ หรือกระทำบาปกรรมนั้น ไว้ แม้พวกท่านจะเหาะหนีไปอยู่ที่ไหน ก็ย่อม ไม่พ้นไปจากทุกข์ ขอท่านทั้งหลายจงเลี้ยงมารดา จงเลี้ยงบิดา ประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในสกุล เป็นผู้เกื้อกูลแก่สมณะและพราหมณ์ ท่าน ทั้งหลายจักไปสวรรค์ด้วยการปฏิบัติอย่างนี้ บุคคลจะอยู่ในอากาศ ในท่ามกลางมหาสมุทร หรือเข้าไปสู่ช่องภูเขา จะพึงพ้นจากบาปกรรม ไม่มี หรือบุคคลอยู่ในส่วนแห่งภาคพื้นใด พึงพ้น จากบาปกรรม ส่วนแห่งภาคพื้นนั้นไม่มี.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ