เล่มที่ 45
ส่วนที่ 577
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 577 อ้างอิง: Book 45, Section 577 ประเภท: section
เนื้อหา
มารดาและบิดา เราตถาคตกล่าวว่า เป็นพรหม เป็นบุรพาจารย์ เป็นอาหุไนย- บุคคลของบุตร เพราะเป็นผู้อนุเคราะห์ บุตร เพราะเหตุนั้นแหละ บัณฑิตพึง นอบน้อมและพึงสักการะมารดาและบิดา ทั้งสองนั้น ด้วยข้าว น้ำ ผ้า ที่นอน การขัดสี การให้อาบน้ำ และการล้างเท้า บัณฑิตทั้งหลายย่อมสรรเสริญ บุคคลนั้น ในโลกนี้ทีเดียว เพราะการปฏิบัติในมารดา และบิดา บุคคลนั้นละไปแล้ว ย่อมบันเทิง ในสวรรค์. จบพรหมสูตรที่ ๗ อรรถกถาพรหมสูตร ในพรหมสูตรที่ ๗ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า สพฺรหฺมกานิ ความว่า ชื่อว่า เป็นตระกูลมีผู้ประเสริฐที่สุด. บทว่า เยสํ ความว่า ของตระกูลเหล่าใด. บทว่า ปุตฺตานํ ความว่า อันบุตรทั้งหลาย. ก็คำว่า ปุตฺตานํ นี้ เป็นฉัฏฐีวิภัตติ ใช้ในความหมาย ของตติยาวิภัตติ เพราะประกอบเข้ากับศัพท์ ปูชิต. บทว่า อชฺฌาคาเร ความว่า ในเรือนของตน. บทว่า ปูชิตา โหนฺติ ความว่า เป็นผู้ที่บุตร ทั้งหลายปฏิบัติแล้ว ด้วยสิ่งของที่มีอยู่ในเรือน คือ ปรนนิบัติแล้ว ด้วยสิ่งที่ พึงพอใจ และด้วยสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ร่างกายและเป็นประโยชน์แก่การพูดจา. พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นทรงสรรเสริญตระกูล ที่บุตรบูชามารดา บิดาว่า ชื่อว่าเป็นตระกูลที่มีพระพรหม อย่างนี้แล้ว เมื่อจะทรงแสดงภาวะที่ ตระกูลเหล่านั้นเป็นตระกูลที่น่าสรรเสริญยิ่งขึ้นไป จึงได้ตรัสคำมีอาทิไว้ว่า ชื่อว่า มีบุรพเทพ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ