เล่มที่ 42
ส่วนที่ 258
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 258 อ้างอิง: Book 42, Section 258 ประเภท: section
เนื้อหา
ทีนั้น พระศาสดาตรัสกะอุตตรมาณพนั้น ผู้มาถวายบังคมนั่งลงแล้ว ถามว่า " เธอจะไปไหน ? " อุตตรมาณพ. จักไปยังที่ที่ธิดาของเอรกปัตตนาคราช ขับเพลง. พระศาสดา. ก็เธอรู้เพลงขับแก้เพลงขับหรือ ? อุตตรมาณพ. ข้าพระองค์ทราบ พระเจ้าข้า. พระศาสดา. เธอจงกล่าวเพลงเหล่านั้นดูก่อน. ทีนั้น พระศาสดาตรัสกะอุตตรมาณพผู้กล่าวตามธรรมดาความรู้ของ ตนเท่านั้นว่า " แน่ะอุตตระ นั่น ไม่ใช่เพลงขับแก้, เราจักให้เพลงขับ แก้แก่เธอ, เธอต้องเรียนเพลงขับแก้นั้น ให้ได้ " อุตตมาณพ. ดีละ พระเจ้าข้า. อุตตรมาณพเรียนเพลงแก้จากพระศาสดา ทีนั้น พระศาสดาตรัสกะเขาว่า " อุตตระ ในกาลที่นางนาคมาณ วิกาขับเพลง เธอพึงขับเพลงแก้นี้ว่า :- " ผู้เป็นใหญ่ในทวาร ๖ ชื่อว่าเป็นพระราชา, พระราชาผู้กำหนัดอยู่ ชื่อว่าธุลีบนพระเศียร, ผู้ไม่ กำหนัดอยู่ ชื่อว่าปราศจากธุลี, ผู้กำหนัดอยู่ ท่าน เรียกว่า คนพาล." ก็เพลงขับของนางนาคมาณวิกา มีอธิบายว่า: บาทคาถาว่า กึสุ อธิปตี ราชา ความว่า ผู้เป็นใหญ่อย่างไรเล่า จึงชื่อว่าพระราชา ? คาถาว่า กึสุ ราชา รชสฺสิโร ความว่า อย่างไรพระราชา ย่อม เป็นผู้ชื่อว่า มีธุลีบนพระเศียร ? บทว่า กถํ สุ ความว่า อย่างไรกันเอ่ย พระราชานั้นเป็นผู้ชื่อว่า ปราศจากธุลี ?
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ