เล่มที่ 19

ส่วนที่ 346

หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 346 อ้างอิง: Book 19, Section 346 ประเภท: section


เนื้อหา

บทว่า " กุมาร " ได้แก่ มิใช่คนแก่. บทว่า " เขลา " คือชื่อว่า เขลา เพราะตาและหูยังไร้เดียงสา. บทว่า " นอนหงาย " ความว่า ชื่อว่า เป็นผู้นอนหงาย เพราะยังอ่อน นัก ไม่อาจจะนอนข้างขวาหรือข้างซ้ายได้. บทว่า " ได้เหยียบถ่าน " ความว่า เอามือหรือเท้าที่เหยียดไปทางนี้ บ้าง ทางโน้นบ้าง ถูกแล้ว ก็เมื่อพวกมนุษย์ถูกอยู่อย่างนี้ มือจะชักออก เร็ว ทำช้าไม่ได้แม้ครั้งนั้น คนทั้งหลายเอามือข้างหนึ่งข้างใด จับถ่านเปลี่ยน ไปเปลี่ยนมาย่อมไปได้ไกล. แต่ว่า มือและเท้าของเด็กอ่อนยังละเอียด อ่อน. เด็กนั้น เพียงถูกไฟลวกเอาเท่านั้น ก็จะร้องกรี๊ด ทิ้งไปโดยเร็ว ฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงแสดงเด็กอ่อนไว้ในที่นี้เทียว. คนแก่เมื่อ ถูกไหม้ย่อมทนได้. แต่ว่าเด็กอ่อนนี้ทนไม่ได้. เพราะฉะนั้น จึงทรงแสดง เด็กอ่อนเทียว. บทว่า " แสดง " ความว่า เมื่อบุคคลที่พอๆ กันเป็นผู้รับอาบัติ ก็ ไม่รอว่ากลางวันหรือกลางคืนไปที่อยู่ของภิกษุที่พอๆ กันนั้น แม้ในกลางคืน ประกอบด้วยองค์ ๔ แสดงทีเดียว บทว่า " สูง ต่ำ " ได้แก่ สูงๆ ต่ำๆ. กิจที่ควรกล่าวอย่างนี้ว่า "เราจะทำอย่างไร แล้วทำชื่อว่า กิจที่ควร จะทำอย่างไร ". ในกิจเหล่านั้น กิจเป็นต้นอย่างนี้ คือ การทำหรือย้อมจีวร ๑ การงาน ที่พระเจดีย์ ๑ การงานที่ควรทำที่โรงอุโบสถ ๑ เรือนพระเจดีย์ ๑ เรือน โพธิ์ ๑ ชื่อว่าการงานอย่างสูง. การงานเล็กน้อยมีการล้างและทาเท้าเป็น ต้น ชื่อว่า การงานอย่างต่ำ. อีกอย่างหนึ่ง การงานมีการฉาบทาปูนขาวเป็น ต้นที่เจดีย์ ชื่อว่า การงานอย่างสูง. ในการงานเหล่านั้น การสุผ้ากาสาวะ ๑ การชักน้ำมา ๑ การทำเกรียง ๑ การพาดบันได ๑ ชื่อว่า การงาน อย่างต่ำ.


หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ