มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์
ในบทว่า กมฺมาสธมฺมํ ในบรรดาคำว่า กมฺมาสธมฺมํ นาม กุรูนํ นิคโ...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: มัชฌิมนิกาย ลำดับ: 572 อ้างอิง: MN 572 ประเภท: teaching
เนื้อหา
ในบทว่า กมฺมาสธมฺมํ ในบรรดาคำว่า กมฺมาสธมฺมํ นาม กุรูนํ นิคโม นี้ อาจารย์บางพวกกล่าวอรรถาธิบายความ โดย (แปลง) ธ อักษร เป็น ท อักษร. สถานที่ชื่อว่า กัมมาสธัมมะ เพราะเป็นที่ ๑. ปาฐะว่า ผุฏฺิตคฺคตฺโต พม่าเป็น ผุฏฺคตฺโต จึงแปลตามพม่า. พระเจ้าโปริสาท ผู้มีพระบาทด่าง เขา เรียกว่า กัมมาสะ (เจ้าองค์ต่าง). เล่ากันมาว่า แผลเป็นที่พระบาทในที่ที่ถูกตอตำ งอกขึ้นคล้ายไม้ มีลาย เพราะฉะนั้น จึงปรากฏว่ามีพระบาทด่าง. และในโอกาสนั้น พระองค์ถูกทรมาน แล้วถูกห้ามจากความเป็นมนุษย์กินคน. แก้ว่า พระเถระพวกหนึ่ง (อ้างว่ามา) ใน สุตตโสมชาดก. แต่พระเถระเหล่านี้บอกว่า มาใน ชยทิสชาดก. จริงอย่างนั้น พระมหาสัตว์เจ้าได้ทรงทรมาน พระเจ้าโปริสาท ผู้มีพระบาทด่าง. ดังที่ ท่านกล่าวไว้ว่า :- ปางเมื่อเราเป็นพระบรมโอรสาธิราชของพระเจ้า ชยทิส ผู้ทรงเป็นราชาธิบดีแห่งปัญจาลรัฐได้สละชีวิต ปลดเปลื้องพระราชบิดาแล้ว อีกอย่างหนึ่ง เราได้ ให้พระเจ้าโปริสาทผู้มีพระบาทด่างเลื่อมใสแล้ว ดังนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ