ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
ด้วยบทว่า นิพฺเพิยมานเมว ปเลติ ครูมักขลิโคสาล แสดงว่า เลยกา...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: ทีฆนิกาย ลำดับ: 354 อ้างอิง: DN 354 ประเภท: teaching
เนื้อหา
ด้วยบทว่า นิพฺเพิยมานเมว ปเลติ ครูมักขลิโคสาล แสดงว่า เลยกาลที่กล่าวแล้ว ไม่มีใครจะไปได้ อุปมาเหมือนคนยืนบนภูเขาหรือ ยอดไม้ ซัดกลุ่มด้ายให้คลี่ออกไปตามประมาณของด้าย เมื่อด้ายหมดแล้ว ด้ายก็หยุดอยู่ตรงนั้น ไม่ไปอีกฉะนั้น. ในวาทะของ ครูอชิตเกสกัมพล มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ ด้วยคำว่า นตฺถิ ทินฺนํ นั้น ครูอชิตเกสกัมพล กล่าวหมายเอา ความไร้ผลของทานที่ให้แล้ว. บทว่า หุตํ ประสงค์เอาสักการะอย่างเพียงพอ. ทั้ง ๒ ข้อนั้น ครูอชิตเกสกัมพล ปฏิเสธไปถึงความไร้ผลทีเดียว. บทว่า สุกตทุกฺกฏานํ ความว่า กรรมที่ทำดีทำชั่ว ได้แก่กุศล และอกุศล. ด้วยบทว่า ผลํ วิปาโก ครูอชิตเกสกัมพล กล่าวว่า สิ่งใดที่เรียก กันว่า ผล ก็ดี ว่า วิบาก ก็ดี สิ่งนั้นไม่มี. บทว่า นตฺถิ อยํ โลโก ความว่า โลกนี้ไม่มีสำหรับคนที่อยู่โลกอื่น. บทว่า นตฺถิ ปรโลโก ความว่า โลกอื่นไม่มีแม้สำหรับคนที่อยู่ โลกนี้. ครูอชิตเกสกัมพล แสดงว่า สัตว์ทุกจำพวกย่อมขาดสูญในภพนั้น ๆ นั่นแหละ. ด้วยบทว่า นตฺถิ มาตา นตฺถิ ปิตา ครูอชิตเกสกัมพลกล่าวหมาย ถึงความไร้ผลแห่งการปฏิบัติชอบ และการปฏิบัติผิดในมารดาบิดาเหล่า นั้น. ด้วยบทว่า นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา ครูอชิตเกสกัมพล กล่าวว่า ชื่อว่าสัตว์ที่จุติแล้วอุบัติ ไม่มี.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ