ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
ได้ยินว่า แม้บัณฑิตก็ไม่อาจบริสุทธิ์ ในระหว่างได้
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: ทีฆนิกาย ลำดับ: 353 อ้างอิง: DN 353 ประเภท: teaching
เนื้อหา
ได้ยินว่า แม้บัณฑิตก็ไม่อาจบริสุทธิ์ ในระหว่างได้. แม้คนพาล ก็ไม่เลยกาลนานนั้นไปได้. บทว่า สีเลน ได้แก่ด้วยศีลอเจลกหรือศีลอื่นอย่างใดอย่างหนึ่ง. บทว่า วตฺเตน ได้แก่ด้วยวัตรเช่นนั้นแหละ. บทว่า ตเปน ได้แก่ด้วยการบำเพ็ญตบะ. ผู้ใดบริสุทธิ์กลางคันด้วยสำคัญว่า เราเป็นบัณฑิต ผู้นั้นชื่อว่าบ่ม สิ่งซึ่งไม่มีทีท่าว่าจะสุกได้. ผู้ใดล่วงเลยเวลาที่กะไว้ว่าเรายังโง่ไป ผู้นั้นชื่อว่าสัมผัสถูกต้องกรรม ที่อำนวยผลแล้วทำให้สิ้นสุดได้. บทว่า เหวํ นตฺถิ ได้แก่ไม่มีอย่างนี้. ด้วยว่า ครูมักขลิโคสาล ย่อมแสดงทั้ง ๒ อย่างนั้นว่าไม่อาจการทำได้. บทว่า โทณมิเต ได้แก่เหมือนดวงด้วยทะนาน. บทว่า สุขทุกฺเข ได้แก่สุขและทุกข์. บทว่า ปริยนฺตกเต ได้แก่ทำที่สุดตามกาลมีประมาณดังกล่าวแล้ว. บทว่า นตฺถิ หานวฑฺฒเน ได้แก่ไม่มีความเสื่อมและความเจริญ. อธิบายว่า สังสารวัฏมิได้เสื่อมสำหรับบัณฑิต มิได้เจริญสำหรับคนพาล. บทว่า อุกฺกํสาวกฺกํเส ได้แก่ทั้งสูงทั้งต่ำ บทนี้เป็นไวพจน์ของ ความเสื่อมและความเจริญ. บัดนี้ เมื่อจะยังความนั้นให้สำเร็จด้วยอุปมา ครูมักขลิโคสาล จึง กล่าวว่า เสยฺยถาปิ นาม เป็นต้น. ในพระบาลีนั้น บทว่า สุตฺตคุเล ได้แก่กลุ่มด้ายที่เขาม้วนไว้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ