เล่มที่ 78
สมุทยสัจจะ บัณฑิตพึงทราบด้วยสามารถแห่งปหานปริญญา ในคำว่า สมุ...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: การวิเคราะห์ ลำดับที่: 966
เนื้อหา
สมุทยสัจจะ บัณฑิตพึงทราบด้วยสามารถแห่งปหานปริญญา ในคำว่า สมุทยสัจจะ เป็นอภิญเญยยะ เป็นปริญเญยยะ เป็นปหาตัพพะ เป็นต้น. อธิบายสารัมมณานารัมมณาทิวาระที่ ๘ ในวาระที่ ๘ บัณฑิตพึงทราบ ความไม่มีอารมณ์ (อนารัมมณะ) และมีอารมณ์ (อารัมมณะ) ด้วยสามารถแห่งอารมณ์ทั้งหลาย มีรูปเป็นต้น และแห่งวิญญาณทั้งหลายมีจักขุวิญญาณเป็นต้น. ในวาระที่ ๙ มีเนื้อความตื้นทั้งนั้น. แม้ใน วาระที่ ๑๐ คำใด ที่ข้าพเจ้าพึงกล่าว คำนั้น ทั้งหมด ข้าพเจ้า กล่าวแล้วในวาระว่าด้วยปัญหาปุจฉกะนั้น ๆ นั่นแล. วรรณนาธัมมหทยวิภังค์ในสัมโมหวิในทนีอรรถกถาวิภังค์ จบเพียงเท่านี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงเคารพ ธรรม ทรงมีหมู่ทวยเทพนับพันห้อมล้อม แล้วทรงแสดงพระอภิธรรมแก่เทพทั้งหลาย เคารพธรรม ในเทพนคร. ทรงเป็นนาถะพระองค์เดียวไม่มีบุรุษ เป็นสหาย ตรัสวิภังคปกรณ์อันเป็นปกรณ์ที่ ๒ มีคุณบริสุทธิ์ประดับด้วยวิภังค์ ๑๘ วิภังค์ อันใดไว้ เพื่อประกาศอรรถแห่งปกรณ์นั้น ข้าพเจ้าผู้ชื่อว่า พุทธโฆสะ ผู้อันพระสงฆ์- เถระนิมนต์แล้ว ด้วยคุณอันตั้งอยู่ คือ มีอินทรีย์อันสำรวมแล้ว มีคติไม่ชักช้า มี ความรู้ดี ด้วยเหตุนี้ข้าพเจ้าจึงถือเอา อรรถกถาเริ่มรจนาในอรรถอันละเอียดอ่อน ด้วยดี ชื่อว่า สัมโมหวิโนทนี เพื่อบรรเทา โมหะความหลงมาอธิบาย สัมโมหวิโนทนีนี้ รวมเอาสาระแห่งอรรถกถาของอาจารย์ใน ปางก่อนไว้ บัดนี้ปกรณ์นี้ถึงที่สุดแล้วด้วย พระบาลี ๔๐ ภาณวาร ปราศจากอันตรายแล้ว ฉันใด ขอมโนรถแม้ทั้งปวงของสรรพสัตว์ ทั้งหลาย จงปราศจากมลทินทั้งหลาย จง สำเร็จสมปณิธานความปรารถนาฉันนั้น เถิด.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน