เล่มที่ 78
คำว่า อรญฺํ ฯ เป ฯ ปฏิสลฺลานสารูปํ นี้ (แปลว่า ภิกษุนั้น อา...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 307
เนื้อหา
คำว่า อรญฺํ ฯ เป ฯ ปฏิสลฺลานสารูปํ นี้ (แปลว่า ภิกษุนั้น อาศัยเสนาสนะอันสงัด คือ ป่า ฯลฯ สมควรแก่การหลีกเร้น) เป็นคำแสดง ถึงประเภทเสนาสนะอันไม่มีโทษ และมีอานิสงส์. คำว่า โส อรญฺคโต วา นี้ (แปลว่า ภิกษุนั้น ไปสู่ป่าก็ตาม) เป็นคำแสดงถึงความที่ภิกษุนั้น เป็นผู้ประกอบแล้ว ด้วยเสนาสนะมีประการตาม ที่กล่าวแล้วนั้น. คำว่า นิสีทติ นี้ (แปลว่า นั่งอยู่) เป็นคำแสดงถึงความที่ภิกษุนั้น เป็นผู้มีอิริยาบถ อันสมควรแก่การประกอบความเพียร. คำว่า ปริมุขํ สตึ อุปฏฺเปตฺวา นี้ (แปลว่า ตั้งสติมุ่งต่อกรรม- ฐาน) เป็นคำแสดงถึงความที่ภิกษุนั้น เป็นผู้เริ่มประกอบความเพียร. ก็คำว่า โส อภิชฺฌํ โลเก ปหาย เป็นต้น (แปลว่า ภิกษุนั้น ละอภิชฌาในโลก คือขันธ์ ๕ ได้แล้ว) เป็นคำแสดงถึงความทีภิกษุนั้นเป็น ผู้ละนิวรณ์ ด้วยการประกอบความเพียรเนืองๆในกรรมฐาน. คำว่า ตสฺเสว ปหีนนีวรณสฺส วิวิจฺเจว กาเมหิ เป็นต้น (แปล ว่า ภิกษุนั้น ละนิวรณ์ ๕ เหล่านี้ อันทำให้ใจเศร้าหมอง ทำปัญญาให้ทราม ได้แล้ว สงัดจากกามทั้งหลาย) เป็นคำแสดงถึงการบรรลุฌานโดยลำดับ. อีกอย่างหนึ่ง คำว่า อิธ ภิกฺขุ ได้แก่ ภิกษุผู้ยังฌานให้เกิดขึ้น ในศาสนานี้. ก็เพราะเหตุที่ภิกษุผู้ยังฌานให้เกิดขึ้น พึงชำระศีล ๔ ให้บริสุทธิ์ ฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงทรงแสดงว่า ปาฏิโมกฺขสํวรสํวุโต นี้ ว่า เป็นศีลหมดจดวิเศษแล้วในปาฏิโมกข์สังวร ในบัดนี้.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน