เล่มที่ 78
คำว่า " อิมํ ฉนฺทํ ชเนติ " ได้แก่ ผู้ทำอยู่ซึ่งฉันทะนั่นแหละ...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 157
เนื้อหา
คำว่า " อิมํ ฉนฺทํ ชเนติ " ได้แก่ ผู้ทำอยู่ซึ่งฉันทะนั่นแหละ ชื่อว่า ย่อมยังฉันทะให้เกิด. คำว่า " สญฺชเนติ " ได้แก่ บท (ชเนติ) นั้น ท่านเพิ่มบท อุปสรรค. คำว่า " อุฏฺาเปติ " ได้แก่ ผู้ทำฉันทะอยู่นั่นแหละ ชื่อว่า ย่อม ให้ฉันทะตั้งขึ้น. คำว่า " สมุฏาเปติ " ได้แก่ บท (อุฏฺาเปติ) นั้น ท่านเพิ่ม บทอุปสรรค. คำว่า " นิพพตฺเตติ " ได้แก่ ผู้ทำฉันทะอยู่อย่างนั้น ชื่อว่า ย่อม ให้ฉันทะนั้นบังเกิด. คำว่า " อภินิพฺพตฺเตติ " ได้แก่ บท (นิพฺพตฺเตติ) นั้น ท่าน เพิ่มบทอุปสรรค. อีกอย่างหนึ่ง ภิกษุผู้ทำฉันทะนั่นแหละ ชื่อว่า ย่อมให้ฉันทะ เกิด ผู้ทำฉันทะนั้นนั่นแหละให้ติดต่อกันไป ชื่อว่า ย่อมให้ฉันทะ เกิดด้วยดี ผู้ยกขึ้นอีกซึ่งฉันทะอันตกไปแล้วด้วยอันตรายอย่างใด อย่างหนึ่ง ชื่อว่า ย่อมให้ฉันทะตั้งขึ้น, ผู้ยังฉันทะอันตั้งมั่นติดต่อ กันไปให้ถึงอยู่ ชื่อว่า ย่อมให้ฉันทะตั้งขึ้นด้วยดี, ผู้ทำฉันทะนั้นให้ ปรากฏ ชื่อว่า ย่อมให้บังเกิด ผู้ให้ฉันทะบังเกิดขึ้นด้วยความเป็น ใหญ่ยิ่ง เพราะความไม่ท่อถอย เพราะความไม่หดหู่เป็นไป จึงชื่อ ว่า ย่อมให้บังเกิดอย่างยิ่ง. ในนิทเทสแห่งวิริยะ พระโยคาวจรผู้ทำความเพียรอยู่นั่นแหละ ชื่อว่า ปรารภความเพียร. บทที่ ๒ ท่านทำให้เจริญด้วยอุปสรรค. เมื่อทำความเพียร อยู่นั่นแหละ ชื่อว่า ย่อมเสพ ย่อมเจริญ. เมื่อทำความเพียรบ่อย ๆ ชื่อว่า ทำให้มาก. เมื่อทำตั้งแต่ต้นเทียว ชื่อว่า ย่อมปรารภ. เมื่อทำบ่อย ๆ ชื่อว่า ปรารภด้วยดี. เมื่อซ่องเสพด้วยสามารถแห่งภาวนา ชื่อว่า ย่อมเสพ. เมื่อให้ เจริญอยู่ ชื่อว่า ย่อมเจริญ. เมื่อทำสิ่งนั้นนั่นแหละในกิจทั้งปวงให้มาก พึง ทราบว่า ย่อมกระทำให้มาก ดังนี้.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน