เล่มที่ 78
ลานํ ธมฺมานํ ได้แก่ ธรรมทั้งหลายที่เป็นอกุศลในอรรถ ว่าไม่ฉลา...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 155
เนื้อหา
คำว่า อิธ ภิกฺขุ ได้แก่ ภิกษุผู้ปฏิบัติในพระศาสนานี้. คำว่า อนุปฺปนฺนานํ ได้แก่ ที่ยังไม่เกิดขึ้น. คำว่า อกุสลานํ ธมฺมานํ ได้แก่ ธรรมทั้งหลายที่เป็นอกุศลในอรรถ ว่าไม่ฉลาด. คำว่า อนุปฺปาทาย ได้แก่ เพื่อต้องการไม่ให้เกิดขึ้น. คำว่า ฉนฺทํ ชเนติ ได้แก่ ย่อมยังฉันทะในกุศล กล่าวคือความ เป็นผู้ใคร่เพื่อกระทำให้เกิด คือ ให้บังเกิดขึ้น คำว่า วายมติ ได้แก่ ย่อมทำความบากบั่นประกอบความเพียร คำว่า วิริยํ อารภติ ได้แก่ ทำความเพียรอันเป็นไปทางกายและ ทางจิต. คำว่า จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ได้แก่ ย่อมยกจิตขึ้นด้วยความเพียรอัน เป็นสหชาตินั้น นั่นแหละ. คำว่า ปทหติ ได้แก่ ย่อมทำความเพียรอันเป็นประธาน. อนึ่ง บทแม้ทั้ง ๔ เหล่านี้ พึงประกอบโดยการเสพ การเจริญ การกระทำให้มาก และการกระทำให้ติดต่อกันไป โดยลำดับ. คำว่า อุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ ได้แก่ บาปธรรมอันถึงซึ่งคำอัน บุคคลไม่ควรกล่าวว่ายังไม่เกิดขึ้น. คำว่า ปหานาย ได้แก่ เพื่อต้องการแก่การละ. คำว่า อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ได้แก่ กุศลธรรมทั้ง หลายอันยังไม่เกิดขึ้น. คำว่า อุปฺปาทาย ได้แก่ เพื่อต้องการให้เกิดขึ้น. คำว่า อุปฺปนฺนานํ ได้แก่ บังเกิดขึ้นแล้ว. คำว่า ิติยา ได้แก่ เพื่อความดำรงอยู่.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน