เล่มที่ 76
ก็ในพระบาลีว่า อริยธมฺเม อวินีโต (ไม่ได้ฝึกฝนในธรรมของ พระอร...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 347
เนื้อหา
ก็ในพระบาลีว่า อริยธมฺเม อวินีโต (ไม่ได้ฝึกฝนในธรรมของ พระอริยเจ้า) นี้ มีวินิจฉัยว่า ชื่อว่าวินัยมี ๒ อย่าง ในวินัย ๒ อย่างนี้ แต่ละอย่างแบ่งออกเป็น ๕ บุคคลนี้ ท่านเรียกว่าผู้ไม่ได้ฝึกฝน เพราะความไม่มี วินัยนั้น ดังนี้. จริงอยู่ วินัยมี ๒ อย่าง คือ สังวรวินัย และ ปหานวินัย ก็ บรรดาวินัยแม้ทั้ง ๒ นี้ วินัยแต่ละอย่างยังแยกออกเป็น ๕ อย่าง แม้สังวร- วินัยก็มี ๕ อย่าง คือ ศีลสังวร (ความสำรวมด้วยศีล) ๑ สติสังวร (ความสำรวมด้วยสติ) ๑ ญาณสังวร (ความสำรวมด้วยญาณ) ๑ ขันติสังวร (ความสำรวมด้วยขันติ) ๑ วิริยสังวร (ความสำรวมด้วยความเพียร) ๑. ตทังคปหาน (การละด้วยองค์ญาณนั้น) ๑ วิกขัมภนปหาน (การละด้วยการข่มไว้) ๑ สมุทเฉทปหาน (การละด้วยอริยมรรค) ๑ ปฏิปัสสัทธิปหาน (การละด้วยอริยผล) ๑ นิสสรณปหาน (การละด้วยนิพพาน) ๑. บรรดาสังวร ๕ เหล่านั้น ภิกษุผู้เข้าถึงแล้ว เข้าถึงดีแล้วด้วยสังวร คือปาฏิโมกข์นี้ นี้ชื่อว่า ศีลสังวร ภิกษุย่อมรักษาจักขุนทรีย์ ย่อมถึงความ สำรวมในจักขุนทรีย์ นี้ชื่อว่า สติสังวร. ยานิ โสตานิ โลกสฺมึ สติ เตสํ นิวารณํ โสตานํ สํวรํ พฺรูมิ ปญฺาเยเต ปิถิยฺยเร พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อน อชิตะ กระแสเหล่าใดในโลก สติเป็นเครื่อง กั้นกระแสเหล่านั้น เราย่อมกล่าวการกั้น กระแสทั้งหลาย กระแสเหล่านี้ บุคคลย่อม ปิดด้วยปัญญา นี้ชื่อว่า ญาณสังวร.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน