พระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณี เล่ม ๑ ภาค ๑
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นเทพ ของเทพ เป็นผู้นำพิเศษ ผู้อันภิ...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 5
เนื้อหา
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นเทพ ของเทพ เป็นผู้นำพิเศษ ผู้อันภิกษุชื่อว่า พุทธโฆษะ มีอาจาระและศีลบริสุทธิ์ มี ปัญญาฉลาดหลักแหลม ปราศจากมลทิน ทูลอาราธนาสักการะโดยเคารพพระองค์นั้น ครั้นทรงแสดงอภิธรรมใดแก่เทพทั้งหลาย แล้ว ก็ได้ตรัสบอกแก่พระสารีบุตรเถระผู้ อุปัฏฐากพระมเหสีเจ้า ณ สระอโนดาต โดยนัย (แนะนำโดยย่อ) อีก พระเถระได้ สดับฟังแล้วก็มายังพื้นปฐพีบอกแก่ภิกษุ ทั้งหลาย พระอภิธรรมนั้นอันพระภิกษุ ทั้งหลายทรงจำไว้แล้วด้วยประการฉะนี้. ในคราวทำสังคายนา พระอานนท- เถระผู้เวเทหมุนี ได้ร้อยกรองอีกครั้งหนึ่ง อรรถกถาแห่งพระอภิธรรมนั้นวิจิตรไปด้วย นัยต่าง ๆ อันบุคคลผู้พิจารณาเนือง ๆ ด้วย ญาณอันลึกซึ้งจึงหยั่งลงได้นั้น อันพระเถระ ทั้งหลายผู้มีวสี มีพระมหากัสสปะเป็นต้น ร้อยกรองแล้วในเบื้องต้นก่อน พระเถระ ทั้งหลายผู้แสวงหาคุณอันใหญ่ร้อยกรองตาม แล้วแม้ในภายหลังอีก อนึ่ง อรรถกถาแห่ง พระอภิธรรมใดที่พระมหินทเถระนำมาสู่เกาะ อันอุดมนี้ เรียบเรียงไว้ด้วยภาษาแห่งชาว เกาะ ข้าพเจ้าจักนำอรรถกถานั้นออกจาก ภาษาแห่งชาวเกาะตัมพปัณณิ แล้วยกขึ้นสู่ ภาษาอันไม่มีโทษตามนัยแห่งตันติภาษา ไม่ ให้เจือปนสับสนด้วยลัทธิของนิกายอื่น เมื่อ แสดงคำวินิจฉัยของภิกษุผู้อยู่ในมหาวิหาร จักถือเอาทั้งที่ควรถือเอา จะยังบุคคลผู้มี ปัญญาให้ยินดีอยู่ แล้วจักประกาศอรรถ แม้ในอรรถกถาที่มาทั้งหลาย ก็เพราะเหตุที่ กรรมฐานทั้งปวง จริยา อภิญญา และ วิปัสสนาทั้งหมดเหล่านี้ ข้าพเจ้าประกาศ ไว้ในวิสุทธิมรรคแล้ว ฉะนั้น จะไม่ถือเอา กรรมฐานเป็นต้นตามแบบแม้ทั้งหมด จัก ทำการพรรณนาความตามลำดับบททั้งหลาย เท่านั้น เมื่อข้าพเจ้ากล่าวอยู่ซึ่งพระอภิธรรม- กถานี้ด้วยประการฉะนี้ ขอสาธุชนทั้งหลาย อย่ามีจิตฟุ้งซ่าน จงตั้งใจสดับฟัง เพราะว่า กถานี้หาฟังได้โดยยากแล.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน