เล่มที่ 74
พระเจ้าทัพพเสนะยกกองทัพมาชิงเอา พระนครเราได้ ทรงทำข้าราชการ ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 324
เนื้อหา
พระเจ้าทัพพเสนะยกกองทัพมาชิงเอา พระนครเราได้ ทรงทำข้าราชการ ชาวนิคม พร้อมด้วยทหาร ชาวชนบท ให้อยู่ในเงื้อม พระหัตถ์ทั้งหมดแล้ว ตรัสสั่งให้ฝังเราเสีย ในหลุม. ในบทเหล่านั้น บทว่า ราชูปชีเว ได้อำมาตย์ราชบริษัทพราหมณ์ คหบดีเป็นต้น อาศัยพระราชาเลี้ยงชีพ. บทว่า นิคเม คือนิคม. บทว่า สพลฏฺเ ชื่อว่า พลฏฺา เพราะตั้งกองพลเนื่องด้วยเหล่าทหาร. มีเหล่า ช้างเป็นต้น. พร้อมด้วยทหาร. บทว่า สรฏฺเก คือชาวชนบท. อธิบายว่า พระเจ้าทัพพเสนะ ทรงทำข้าราชการชาวนิคมและอื่น ๆ ให้อยู่ในเงื้อม พระหัตถ์ทั้งหมดแล้ว. บทว่า กาสุยา นิขณี มมํ ความว่า พระเจ้า ทัพพเสนะยึดราชสมบัติของเรา พร้อมด้วยพลพาหนะจนหมดสิ้นแล้ว ยัง รับสั่งให้ฝังเราในหลุมแค่คอ. แม้ในชาดกก็กล่าวว่า ฝังในหลุมมีความว่า :- พระเจ้าเอกราชเมื่อก่อนทรงเสวยกาม- คุณยอดเยี่ยมบริบูรณ์ประทับอยู่ บัดนี้พระองค์ ถูกฝังในหลุมนรก มิได้ทรงสละวรรณะและ พละเดิม. แต่ในอรรถกถาชาดกกล่าวไว้ว่า พระเจ้าทัพพเสนะรับสั่งให้ใส่ สาแหรกแขวนเอาพระเศียรลงข้างล่างที่ธรณีประตูทางทิศเหนือ. พระมหาสัตว์ทรงเจริญเมตตาปรารภพระราชาโจรแล้ว ทรงกระทำ กสิณบริกรรมยังฌานและอภิญญาให้เกิด ทรงผุดขึ้นจากทรายประทับนั่ง ขัดสมาธิบนอากาศ . ดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า :-
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน