เล่มที่ 68
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบทั้งหมด ด้วยพระญาณ
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 889
เนื้อหา
บทว่า สพฺโพ าโต คือ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบทั้งหมด ด้วยพระญาณ. พระสารีบุตรเถระทำให้แจ้งโดยปฏิเสธอรรถที่ท่านกล่าว ว่า อฺฺาโต ทุกฺขฏฺโ นตฺถิ - สภาพแห่งทุกข์ที่พระผู้มีพระภาค- เจ้ามิได้ทรงทราบไม่มี. บทว่า สพฺโพ ทิฏฺโ - ทรงเห็นแล้วทั้งหมด คือ มิใช่เพรียง ทรงรู้อย่างเดียวเท่านั้น ที่แท้ทรงทำดุจรู้ด้วยจักษุอีกด้วย. บทว่า สพฺโพ วิทิโต - ทรงรู้แจ้งทั้งหมด คือ มิใช่เพียงทรง เห็นอย่างเดียวเท่านั้น ที่แท้ทรงทำให้ปรากฏอีกด้วย. บทว่า สพฺโพ สจฺฉิกโต - ทรงทำให้แจ้งแล้วทั้งหมด คือ มิ ใช่เพียงทรงรู้แจ้งอย่างเดียวเท่านั้น ที่แท้ทรงทำให้ประจักษ์ด้วยการ ได้พระญาณในญาณนั้นอีกด้วย. บทว่า สพฺโพ ผสฺสิโต - ทรงถูกต้องแล้วทั้งหมด คือ มิได้ ทรงทำให้แจ้งอย่างเดียวเท่านั้น ที่แท้ทรงถูกต้องด้วยอำนาจทรงประพฤติ ตามชอบใจบ่อย ๆ. อีกอย่างหนึ่ง บทว่า าโต คือ ทรงรู้ด้วยลักษณะของสภาว- ธรรม. บทว่า ทิฏฺโ - ทรงเห็นด้วยสามัญลักษณะ. บทว่า วิทิโต - ทรงรู้แจ้งด้วยรส. บทว่า สจฺฉิกโต - ทรงทำให้แจ้งด้วยอาการ ปรากฏ. บทว่า ผสฺสิโต - ทรงถูกต้องด้วยเหตุใกล้. อีกอย่างหนึ่ง บทว่า าโต - ทรงรู้ด้วยความเกิดขึ้นแห่งญาณ. บทว่า ทิฏฺโ - ทรงเห็นด้วยความเกิดขึ้นแห่งจักษุ.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน