เล่มที่ 68
บทว่า อกุสลานํ ธมฺมานํ คือ ธรรม อันเป็น
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 700
เนื้อหา
๓๘. อรรถกถาวีริยารัมภญาณนิทเทส [๒๓๗ - ๒๓๘] พึงทราบวินิจฉัยในวีริยารัมภญาณนิทเทสดังต่อ ไปนี้. บทว่า อนุปฺปนฺนานํ - ที่ยังไม่เกิด คือ ยังไม่เกิดในอัตภาพ หนึ่ง หรือในอารมณ์หนึ่ง. เพราะชื่อว่าอกุศล อันไม่เกิดในสงสาร อันไม่รู้เบื้องต้นและที่สุด ย่อมไม่มี แต่กุศลมี. บทว่า อกุสลานํ ธมฺมานํ คือ ธรรม อันเป็นความไม่ดี. บทว่า อนุปฺปาทาย - เพื่อมิให้เกิดขึ้น คือ เพื่อความที่จะ ไม่ให้เกิดขึ้น. บทว่า อุปฺปนฺนานํ คือ ที่เกิดแล้วในอัตภาพนี้. บทว่า ปหานาย คือ เพื่อต้องการละ. บทว่า อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ - กุศลธรรมที่ยังไม่เกิด คือ ธรรมอันเป็นความดีที่ยังไม่เคยเกิดในอัตภาพนี้. บทว่า อุปฺปาทาย คือ เพื่อต้องการให้เกิด. บทว่า อุปฺปนฺนานํ - ที่เกิดขึ้นแล้ว คือ ที่เกิดแล้วในอัตภาพนี้. บทว่า ฐิติยา คือ เพื่อความตั้งมั่น. บทว่า อสมฺโมสาย - เพื่อความไม่เลอะเลือน คือ เพื่อความ ไม่สูญหาย. บทว่า ภิยฺโยภาวาย - เพื่อความเจริญยิ่ง คือ เพื่อเกิดบ่อย ๆ. บทว่า เวปุลฺลาย คือ เพื่อความไพบูลย์. บทว่า ภาวนาย คือ เพื่อความเจริญ. บทว่า ปาริปูริยา คือ เพื่อความบริบูรณ์. บัดนี้ พระสารีบุตรเถระ เพื่อแสดงถึงกามฉันทะในอกุศลและ เนกขัมมะในกุศลให้แปลกออกไป จึงกล่าวบทมีอาทิว่า อนุปฺปนฺนสฺส กามจฺฉนฺทสฺส - กามฉันทะที่ยังไม่เกิด.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน