เล่มที่ 68
บทว่า ปรามาโส คือ ความยึดมั่น
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 691
เนื้อหา
บทว่า ปรามาโส คือ ความยึดมั่น. บทว่า วิกฺเขโป คือ ความฟุ้งซ่าน. บทว่า กิเลโส คือ ความเศร้าหมอง. บทว่า อธิโมกฺโข คือ น้อมใจเชื่อ. บทว่า ปคฺคโห ความประคอง คือ ความอุตสาหะ. บทว่า อุปฏฺานํ - เข้าไปตั้งไว้ คือ การทำซ้ำ ๆ. บทว่า อวิกฺเขโป คือ ความไม่ฟุ้งซ่าน. บทว่า ทสฺสนํ - ความเห็น คือ แทงตลอดตามความเป็นจริง. บทว่า ปวตฺตํ - ความเป็นไป คือ ความเป็นไปด้วยอุปาทิน- นกขันธ์. บทว่า โคจโร คือ อารมณ์. ธรรมมีอรรถเป็นประธาน เป็นหัวหน้า ในวาระ แม้ ๑๒ เหล่านี้. บทว่า วิโมกฺโข คือ นิพพานอันเป็นนิสสรณวิมุตติ ใน วิมุตติ ๕ คือ วิกขัมภนวิมุตติ ๑ ตทังตวิมุตติ ๑ สมุจเฉทวิมุตติ ๑ ปฏิปัสสัทธิวิมุตติ ๑ นิสสรณวิมุตติ ๑. บทว่า สงฺขารสีสํ - มีสังขารเป็นประธาน คือ เป็นประธาน แห่งสังขารอันเป็นสังขตะทั้งปวง. อธิบายว่า เป็นยอดสุด ด้วยบทนี้ ท่านกล่าวถึงอนุปาทิเสสปรินิพพาน. หรือท่านกล่าวถึงขันธปรินิพพาน ด้วยเพียงไม่มีสังขาร. ชื่อว่า สมสีสี เพราะอรรถว่ามีความสงบ มีเนกขัมมะเป็นต้น และธรรมเป็นประธานมีศรัทธาเป็นต้น หรือมีความสงบและธรรม เป็นประธานเสมอกัน. อีกอย่างหนึ่ง การตรัสรู้และอนุปาทิเสสปรินิพพานในเพราะ โรคอย่างหนึ่งก็ดี, ในเพราะอิริยาบถอย่างหนึ่งก็ดี, ในเพราะชีวิตินทรีย์ อันเสมอกันก็ดี แห่งอริยสัจ ๔ เหล่านี้ คือ ธรรมเป็นประธาน ๕ มีตัณหาเป็นต้น แห่ง ธรรมเป็นประธาน ๑๓ เป็นสมุทยสัจจะ. ธรรม เป็นประธาน ๑๓ มีศรัทธาเป็นต้น เป็นมรรคสัจจะ.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน