เล่มที่ 68
บทว่า วิปสฺสติ - ย่อมเห็นแจ้ง คือ พระเสกขะย่อมเห็นหลาย ๆ อย่...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 555
เนื้อหา
บทว่า วิปสฺสติ - ย่อมเห็นแจ้ง คือ พระเสกขะย่อมเห็นหลาย ๆ อย่าง ด้วยลักษณะมีความไม่เที่ยงเป็นต้นเพื่อได้โสดาปัตติมรรค, พระ- เสกขะย่อมเห็นเพื่อได้มรรคชั้นสูง, พระเสกขะผู้ปราศจากราคะย่อมเห็น เพื่ออยู่เป็นสุขในทิฏฐธรรม. บทว่า ปฏิสงฺขาย ได้แก่ เข้าไปพิจารณาด้วยสามารถลักษณะ มีความไม่เที่ยงเป็นต้น, อนึ่ง เพราะพระอริยะทั้งหลายมีพระโสดาบัน เป็นต้นเข้าผลสมาบัติของตน ๆ ถ้าไม่เห็นแจ้งวิปัสสนาญาณ ๙ มีอุท- ยัพพยญาณ เป็นต้น ก็ไม่สามารถจะเข้าสมาบัติได้ ฉะนั้น ท่านจึง กล่าวว่า ปฏิสงฺขาย วา ผลสมาปตฺตึ สมาปชฺชนติ - พระอริยะ ทั้งหลายพิจารณาแล้วเข้าผลสมาบัติ ดังนี้. เพื่อแสดงความเป็นไปแห่งผลสมาบัติ จึงมีปัญหากรรมของ พระเสกขะเหล่านี้ดังต่อไปนี้ ผลสมาบัติ คือ อะไร, ใครเข้าสมาบัติ นั้น, ใครไม่เข้าสมาบัติ, เพราะเหตุไรจึงต้องเข้า สมาบัติ, การเข้าสมาบัตินั้นเป็นอย่างไร, การตั้ง อยู่เป็นอย่างไร, การออกเป็นอย่างไร, อะไรเป็น ลำดับของผล และผลเป็นลำดับของอะไร ? พึงทราบวินิจฉัยในปัญหากรรมนั้นดังต่อไปนี้ว่า อะไรเป็นผล สมาบัติ ? แก้ว่า อัปปนาในนิโรธของอริยผล ๑ . ใครเข้าสมาบัตินั้น ใครไม่เข้าสมาบัตินั้น, แก้ว่า ปุถุชนแม้ทั้งหมดเข้าสมาบัติไม่ได้. เพราะเหตุไร ? เพราะยังไม่บรรลุ. ส่วนพระอริยะทั้งหมดเข้าสมาบัติได้.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน