เล่มที่ 68
บทว่า หีโน - เลว ได้แก่ ลามก
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 479
เนื้อหา
บทว่า หีโน - เลว ได้แก่ ลามก. ภพในท่ามกลางของสมาธิ เลวและสมาธิสูง ชื่อว่า มชฺโฌ - มัชฌะ - ปาฐะว่า มชฺฌิโม - มัช- ฌิมะบ้าง. ความอย่างเดียวกัน, สมาธิถึงความเป็นประธาน ชื่อว่า ปณีโต - ประณีต ความว่าสูงที่สุด. พึงทราบสมาธิเหล่านั้นด้วยการ ประกอบไว้. ในขณะประกอบ ฉันทะ วีริยะ จิตตะหรือวิมังสา ของ สมาธิใดเลว, สมาธินั้นชื่อว่า หีนะ. ธรรมเหล่านั้นของสมาธิใดปาน กลาง, สมาธินั้นชื่อว่า มัชฌิมะ. ของสมาธิใดประณีต สมาธินั้น ชื่อว่า ปณีตะ , หรือสมาธิสักว่าให้เกิดขึ้นก็ชื่อว่า หีนะ, เจริญไม่ ค่อยดีนัก ชื่อว่า มัชฌิมะ , เจริญอย่างดียิ่งถึงความชำนาญ ชื่อว่า ปณีตะ . อรูปาวจรสมาธิพึงทราบทำนองเดียวกับนัยดังกล่าวแล้วใน รูปาวจรสมาธิ. พึงทราบวินิจฉัยในบทมีอาทิว่า สุญฺโต สมาธิ ดังต่อไปนี้ เมื่อการออกจากมรรคเกิดแล้ว ด้วยอนัตตานุปัสนาของพระโยคาวจรผู้ เห็นตามลำดับแห่งวิปัสสนาว่า สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจา ทุกฺขา อนตฺตา - สังขารทั้งหลายทั้งปวงไม่เที่ยงเป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เพราะ วิปัสสนานั้นเป็นไปแล้ว โดยความเป็นของสูญในสังขารทั้งหลายที่ไม่มี ตัวตน, ฉะนั้นจึงชื่อว่า สุญตา. อริยมรรคสมาธิ สำเร็จดัวย สุญญตานั้น ชื่อว่า สุญญตสมาธิ , อธิบายว่า สมาธิที่เป็นไปแล้ว ด้วยอำนาจแห่ง สุญญตะ . จริงอยู่ สมาธินั้นย่อมเป็นไปโดยอาการ ที่วิปัสสนาเป็นไปแล้ว.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน