เล่มที่ 68
เตน มรณํ สัตว์ตายด้วยความพยายามนั้น
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 449
เนื้อหา
เตน มรณํ สัตว์ตายด้วยความพยายามนั้น. การถือเอาของที่เขาไม่ให้เป็น อทินนาทาน , ท่านอธิบายการ นำของ ๆ คนอื่นไป มีจิตคิดจะลัก เป็นหัวขโมย. ในบทเหล่านั้นบทว่า อทินฺนํ - ของที่เขาไม่ให้ คือของที่คนอื่น หวงแหน. คนอื่นได้รับของที่ตนทำตามความประสงค์ เป็นผู้ไม่ควรได้ รับอาชญา และไม่ควรติเตียนในวัตถุใด, เมื่อวัตถุนั้นคนอื่นหวงแหน ตนก็รู้ว่าคนอื่นหวงแหน เจตนาว่าจะลักเป็นไปในทวารใดทวารหนึ่ง แห่งกายทวารและวจีทวาร อันตั้งขึ้นด้วยความพยายามที่จะถือเอาของ นั้น ชื่อว่า อทินนาทาน . อทินนาทานนั้นมีโทษน้อย ในของของ คนอื่นที่เลว, มีโทษมากในของที่ประณีต. เพราะเหตุไร ? เพราะวัตถุ ประณีต. เมื่อวัตถุเสมอกันมีโทษมากในวัตถุอันเป็นของ ของผู้ยิ่งด้วย คุณ, มีโทษน้อยในวัตถุอันเป็นของ ของผู้มีคุณเลวกว่าผู้ยิ่งด้วยคุณ นั้น ๆ หมายเอาวัตถุนั้น ๆ มีคุณยิ่ง. อทินนาทานนั้น มีองค์ ๕ คือ ๑. ปรปริคฺคหิตํ - ของอันคนอื่นหวงแหน ๒. ปรปริคฺคหิตสญฺิตา - รู้ว่าคนอื่นหวงแหน ๓. เถยฺยจิตฺตํ - จิตคิดจะลัก ๔. อุปกฺกโม - พยายามที่จะลัก ๕. เตน หรณํ - นำไปด้วยความพยายามนั้น. บทว่า กาเมสุ ได้แก่ การประพฤติในเมถุน. บทว่า มิจฺฉา- จาโร ได้แก่ ประพฤติลามกที่ถูกติเตียนโดยส่วนเดียว. แต่โดยลักษณะ เจตนาที่จะก้าวล่วงฐานะหญิงที่ไม่ควร ถึงเป็นไปในกายทวารโดยประ- สงค์จะประพฤติชั่ว - อสัทธรรม ชื่อว่า กาเมสุ มิจฉาจาร.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน