เล่มที่ 68
บทว่า ฉนฺทราโค - การรักใคร่พึงใจ ได้แก่ เมื่อวิตกถึงวัตถุ ด้...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 259
เนื้อหา
บทว่า ฉนฺทราโค - การรักใคร่พึงใจ ได้แก่ เมื่อวิตกถึงวัตถุ ด้วยอกุศลวิตกอย่างนี้แล้ว ย่อมเกิดราคะอย่างอ่อนและอย่างแรง. บทว่า ฉนฺโท เป็นชื่อของราคะอย่างอ่อน, บทว่า ราโค เป็นชื่อของราคะ อย่างแรง. ๑. ขุ. มหา. ๒๙/๔๗๐. ๒. ที. มหา. ๑๐/๒๕๖. บทว่า อชฺโฌสานํ - ความพะวง ได้แก่ การตกลงอย่างแรงว่า เรา ของเรา. บทว่า ปริคฺคโห - ความยึดถือ ได้แก่ ทำความยึดถือด้วย ตัณหาทิฏฐิ. บทว่า มจฺฉริยํ - ตระหนี่ ได้แก่ ไม่ยอมให้เป็นสิ่งสาธารณะ แก่คนอื่น, ด้วยเหตุนั้นโบราณาจารย์จึงกล่าวความหมายของ บทว่า มัจฉริยะ ไว้อย่างนี้ว่า ท่านกล่าวว่า มัจฉริยะ เพราะเป็นไปใน ความว่า ของอัศจรรย์นี้จงมีแก่เราเท่านั้น จงอย่ามีแก่ผู้อื่นเลย บทว่า อารกฺโข - การป้องกัน ได้แก่ การรักษาด้วยดี ด้วย ปิดประตู เก็บไว้ในหีบเป็นต้น. ชื่อว่า อธิกรณํ เพราะทำให้ยิ่ง. บทนี้เป็นชื่อของเหตุ. บทว่า อารกฺขาธิกรณํ - เป็นภาวนปุงสกลิงค์ ได้แก่ เหตุแห่ง การป้องกัน. พึงทราบวินิจฉัยในบทมีการถือไม้เป็นต้น ดังต่อไปนี้ การถือ ไม้เพื่อป้องกันผู้อื่น ชื่อว่า พณฺฑาทานํ . การถือศัสตรามีคมข้างเดียว เป็นต้น ชื่อว่า สตฺถาทานํ . การทะเลาะทางกายบ้าง ทางวาจาบ้าง ชื่อว่า กลโห . โกรธกันมาครั้งก่อน ๆ ชื่อว่า วิคฺคโห . โกรธกันครั้งหลัง ๆ ชื่อว่า วิวาโท . บทว่า ตุวํตุวํ ได้แก่ พูด มึง มึง ด้วยความไม่ เคารพ.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน