เล่มที่ 68
ในเมื่อควรจะกล่าวว่า ทุกฺขสมุทโย ทุกฺขนิโรโธ ดังนี้ ท่าน ก็ท...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 122
เนื้อหา
ในเมื่อควรจะกล่าวว่า ทุกฺขสมุทโย ทุกฺขนิโรโธ ดังนี้ ท่าน ก็ทำให้เป็นลิงควิปลาสเสียว่า ทุกฺขสมุทยํ ทุกฺขนิโรธํ ดังนี้ ดุจใน คำเป็นต้นว่า อิทํ ทุกฺขํ อริยสจฺจํ ดังนี้ แต่พระอริยะเจ้าทั้งหลายมี พระพุทธเจ้าเป็นต้น ย่อมแทงตลอด ฉะนั้น ท่านจึงกล่าวว่า อริย- สจฺจานิ อริยสัจทั้งหลาย ดังนี้. ชื่อว่า อริยสัจ เพราะเป็นสัจจะของพระอริยเจ้าดุจดังที่พระ- ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ๑. ม. มู. ๑๒/๕๑๐. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสัจ ๔ เหล่านี้ ฯลฯ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสัจ ๔ เหล่านี้แล พระ- อริยเจ้าทั้งหลายย่อมแทงตลอด, เพราะฉะนั้น จึงเรียกกว่า อริยสัจ. ชื่อว่า อริยสัจ เพราะสำเร็จความเป็นอริยะ เพราะตรัสรู้พร้อม เฉพาะซึ่งอริยสัจทั้งหลายเหล่านั้น ดุจดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า พระตถาคตเป็นพระอริยะในโลก พร้อมทั้ง เทวโลก ฯลฯ พร้อมทั้งเทวดาและมนุษย์, เพราะ ฉะนั้น จึงเรียกว่า อริยสัจ ๑ . และชื่อว่า อริยสัจ เพราะเป็นสัจจะอันประเสริฐ ดุจดังที่ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ตถาคต อรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะ ตรัสรู้พร้อมเฉพาะซึ่งอริยสัจ ๔ เหล่านี้แล ตาม ความเป็นจริง เพราะฉะนั้นบัณฑิตจึงเรียกว่า อริยะ ๒ . คำว่า อริยานิ - อันประเสริฐ คือ ไม่ผิดเพี้ยน, อธิบายว่า ไม่หลอกลวง. ดุจดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ๑. สํ. มหา. ๑๙/๑๗๐๘. ๒. สํ. มหา. ๑๙/๑๗๐๓.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน